­čÄČ Anonimowe zwierz─Öta (2020)


Na Anonimowe zwierz─Öta natkn─Ö┼éam si─Ö przypadkiem i zafrapowa┼é mnie nie tylko tytu┼é, ale i sam pomys┼é na film ÔÇô oto w roli zwierz─ůt wyst─Öpuj─ů tu ludzie (wbrew oburzeniu niekt├│rych, w ko┼äcu te┼╝ zwierz─Öta).


Pomys┼é na film jest taki: przygl─ůdamy si─Ö trzem znanym wszystkim sytuacjom wykorzystywania zwierz─ůt: cz┼éowiek porzucony w lesie w roli psa, polowanie na zwierz─Ö oraz przybycie grupki ludzi do ubojni.


Jak wspomnia┼éam, w rolach ÔÇ×tradycyjnieÔÇŁ upodlonych zwierz─ůt wyst─Öpuj─ů ludzie (nie ucharakteryzowani na symbolizowane przez siebie zwierz─Öta). Nie padaj─ů tu s┼éowa, s┼éyszymy ewentualnie okrzyki, kt├│re mog┼éyby one wydawa─ç.


W zwierz─Öcych maskach s─ů za to ich oprawcy. Przebrania te mo┼╝na by┼éo ju┼╝ wcze┼Ťniej zobaczy─ç niejednokrotnie ÔÇô czy to w ods┼éonie komediowej w filmie Cieszmy si─Ö ┼╝yciem (1938) w kt├│rej bohater pojawia si─Ö kolejno w maskach morsa i ma┼épy, czy te┼╝ w horrorach takich jak Zadr─Öczona (2014) i Farma (2018). Maski te maj─ů odcz┼éowiecza─ç, oznacza─ç ÔÇ×zezwierz─ÖcenieÔÇŁ. Z kolei w polskim kr├│tkometra┼╝owym Oczyszczeniu (2020) symbolizuj─ů prawdziwe postacie zwierz─Öce, chc─ůce przej─ů─ç w┼éadz─Ö nad ┼Ťwiatem, kt├│ry pogr─ů┼╝y┼é cz┼éowiek. W Cz┼éowieku-psie (2005) m─Ö┼╝czyzna zostaje wychowany, jak gdyby by┼é psem po to, aby zyska─ç nad nim kontrol─Ö. Podobn─ů funkcj─Ö, tym razem o charakterze seksualnym, pe┼éni bohaterka bardzo kiepskiego M├│j pies jest chory (2021).


Tytu┼éowa anonimowo┼Ť─ç odnosi si─Ö do rzeczywistej anonimowo┼Ťci wszystkich zabijanych w ka┼╝dym momencie zwierz─ůt. Nie od dzi┼Ť wiadomo, ┼╝e nadanie zwierz─Öciu imienia upodmiotawia je, przywraca mu godno┼Ť─ç. Na paradoks zakrawa wi─Öc fakt, ┼╝e zwierz─Öta gospodarskie, posiadaj─ůce imiona i tak ko┼äcz─ů swoje ┼╝ycie w rze┼║ni.


Anonimowe zwierz─Öta to mroczny, przygn─Öbiaj─ůcy obraz, a seans d┼éu┼╝y┼é mi si─Ö, chocia┼╝ film trwa zaledwie godzin─Ö. Co wp┼éyn─Ö┼éo na taki jego odbi├│r? S┼éaba gra aktor├│w ÔÇô w analogicznych do pokazanych sytuacjach prawdziwe zwierz─Öta by┼éyby przera┼╝one. Ludzie zaledwie si─Ö boj─ů, a i to tak jako┼Ť nieudolnieÔÇŽNie posiadaj─ů ani cech ludzkich, ani zwierz─Öcych ÔÇô dla mnie s─ů zawieszeni gdzie┼Ť pomi─Ödzy, st─ůd nie budz─ů u widza tak du┼╝ej empatii jak chocia┼╝by bohaterowie prawdziwej opowie┼Ťci zawartej w dokumentalnym Dominion (2018), w mojej ocenie jak dot─ůd najlepszym filmie o wyzysku zwierz─ůt, ukazanym kompleksowo i w bezkompromisowy spos├│b.


To, ┼╝e oprawcy bohater├│w: m─Ö┼╝czyzny w roli psa najpierw porzuconego w lesie, a nast─Öpnie przygotowywanego do walk ps├│w przez kolejnego w┼éa┼Ťciciela, kobiety pr├│buj─ůcej uciec z rze┼║ni (a mo┼╝e ona symbolizowa─ç zar├│wno krow─Ö, owc─Ö, ┼Ťwini─Ö itd.) oraz m─Ö┼╝czyzny, kt├│ry usi┼éuje uciec my┼Ťliwemu (z kuriozaln─ů g┼éow─ů jelenia i w r─Ökawicach bynajmniej nie przypominaj─ůcych racic) s─ů w zwierz─Öcych maskach ma niby oznacza─ç zemst─Ö zwierz─ůt, odwr├│cenie r├│l, zachwianie jedynej dopuszczalnej, bo antropocentrycznej, perspektywy. To drugie mo┼╝liwe odczytanie tego filmu, zreszt─ů uchodz─ůce za oficjalne. Ale warto zada─ç sobie pytanie: czy gdyby mog┼éy, zwierz─Öta zgotowa┼éyby podobnie okrutny los ludziom, jak oni im? ┼Ümiem w─ůtpi─ç. Zapewne wspania┼éomy┼Ťlnie darowa┼éyby im ┼╝ycie, w ko┼äcu bardzo rzadko zabijaj─ů, gdy nie zmusza ich do tego g┼é├│d lub samoobrona.