­čÄČ Czego nauczy┼éa mnie o┼Ťmiornica (2020)

Zaktualizowano: cze 12


Film dokumentalny zatytu┼éowany ÔÇ×Czego nauczy┼éa mnie o┼ŤmiornicaÔÇŁ (ang. My Octopus Teacher) to ┼Ťwie┼╝utka produkcja (premiera odby┼éa si─Ö 4 wrze┼Ťnia tego roku), kt├│ra na tegorocznym festiwalu Millenium Docs Against Gravity otrzyma┼éa Nagrod─Ö Green Warsaw za najlepszy film. Otrzyma┼éa te┼╝ osiem nominacji do Jackson Wild Media Awards (odpowiednika Oscara dla film├│w przyrodniczych). Re┼╝yserami filmu s─ů James Reed i Pippa Ehrlich. Film wyprodukowa┼é Netflix i tam te┼╝ mo┼╝ecie go obejrze─ç.


Po podwodnym ┼Ťwiecie Atlantyku u wybrze┼╝y Afryki oprowadza nas fotograf przyrody i filmowiec Craig Foster. Uprawia on freediving, czyli nurkowanie z mask─ů i fajk─ů bez skafandra i butli tlenowej. M─Ö┼╝czyzna, prze┼╝ywaj─ůcy wypalenie zawodowe, powracaj─ůc do miejsca swojego dzieci┼ästwa powoli nabiera ch─Öci do pracy. A pomaga mu w tymÔÇŽ o┼Ťmiornica, a dok┼éadnie o┼Ťmiornica zwyczajna (┼éac. Octopus vulgaris). Jest to g┼éowon├│g z rz─Ödu o┼Ťmiornic, ┼╝yj─ůcy przy dnie. ┼╗ywi si─Ö wieloma morskimi zwierz─Ötami: krabami, rybami, ma┼é┼╝amiÔÇŽW zale┼╝no┼Ťci od swojego nastroju (lub potrzeby wynikaj─ůcej z dostosowania si─Ö do ┼Ťrodowiska) zmienia kolor.


O┼Ťmiornice s┼éyn─ů z niesamowitej inteligencji ÔÇô twierdzi si─Ö, ┼╝e dor├│wnuj─ů pod tym wzgl─Ödem psom, kotom a nawet ni┼╝szym naczelnym. Mo┼╝na si─Ö o tym przekona─ç, czytaj─ůc chocia┼╝by ksi─ů┼╝k─Ö Petera Godfreya-Smitha pt. ÔÇ×Inne umys┼éy. O┼Ťmiornice i prapocz─ůtki ┼Ťwiadomo┼ŤciÔÇŁ.


Znamy z film├│w przyrodniczych pr├│bki ich umiej─Ötno┼Ťci: odkr─Öcanie s┼éoik├│w, w kt├│rych ukryty jest przysmak, noszenie ÔÇ×pod pachamiÔÇŁ muszli ma┼é┼╝y. To, co jednak widzimy w opisywanym dokumencie, pora┼╝a i zachwyca. Fosterowi uda┼éo si─Ö bowiem zarejestrowa─ç nie widziane wcze┼Ťniej, niesamowite i sprytne zachowania o┼Ťmiornicy, z kt├│r─ů nawi─ůza┼é szczeg├│ln─ů wi─Ö┼║. Jej szybkie podejmowanie racjonalnych decyzji zafascynowa┼éo nurka.


I tak obserwujemy histori─Ö ich znajomo┼Ťci, kt├│ra trwa┼éa 342 dni. Niestety, o┼Ťmiornice ┼╝yj─ů bardzo kr├│tko, zwykle niewiele ponad rok. Filmowiec szacuje wi─Öc, ┼╝e sp─Ödzi┼é z obserwowan─ů samic─ů 80% jej ┼╝ycia.


Niezwyk┼é─ů przyja┼║┼ä obserwujemy oczarowani, nie mog─ůc si─Ö wr─Öcz doczeka─ç ko┼äca historii. S─ů te┼╝ momenty mro┼╝─ůce krew w ┼╝y┼éach. Najwra┼╝liwsi widzowie z pewno┼Ťci─ů powinni zaopatrzy─ç si─Ö przed seansem w chusteczki, gdy┼╝ losy o┼Ťmiornicy wzruszaj─ů, a jej zaufanie do cz┼éowieka, delikatno┼Ť─ç, ciekawo┼Ť─ç i ch─Ö─ç przebywania z nim pokazuje, jak otwarty na nas jest ┼Ťwiat przyrody, o ile go dobrze traktujemy.


Podwodne zdj─Öcia s─ů przepi─Ökne, widzimy du┼╝o rzadkich zwierz─ůt, np. w─Ö┼╝owid┼éa. Jak to cz─Östo bywa w filmie dokumentalnym, pojawia si─Ö ÔÇ×gadaj─ůca g┼éowaÔÇŁ w postaci samego Fostera. Jego emocjonalna opowie┼Ť─ç porusza. Zadaje on wa┼╝ne pytanie: na ile i czy w og├│le powinni┼Ťmy ingerowa─ç w relacje pomi─Ödzy dzikimi zwierz─Ötami? Czy postawa cz┼éowieka jest w 100% akceptowalna, czy jednak Foster m├│g┼é zrobi─ç co┼Ť wi─Öcej? Na te pytania ka┼╝dy widz musi odpowiedzie─ç sobie sam.

O┼Ťmiornice, kt├│re w filmach zwykle pojawiaj─ů si─Ö jako ÔÇ×potwory z g┼é─ÖbinÔÇŁ maj─ů w ko┼äcu szans─Ö same opowiedzie─ç swoj─ů histori─Ö i odczarowa─ç mit niesympatycznych, zagra┼╝aj─ůcych cz┼éowiekowi zwierz─ůt.


Bardzo gor─ůco Wam ten film polecam. Nie waham si─Ö powiedzie─ç, ┼╝e jest to najlepszy film dokumentalny, jaki obejrza┼éam w tym roku, a wierzcie mi, ┼╝e by┼éo ich du┼╝o ;-)