­čÄČ D┼éugie po┼╝egnanie (1973)

Zaktualizowano: cze 11


ÔÇ×D┼éugie po┼╝egnanieÔÇŁ (ang. The Long Goodbye) to film Roberta Altmana, nakr─Öcony na podstawie powie┼Ťci Raymonda Chandlera. Nie jest to wierna adaptacja, np. akcja zosta┼éa przeniesiona do lat 70. G┼é├│wnym bohaterem jest prywatny detektyw Philip Marlowe (w tej roli zblazowany, nieporadny i zarazem nies┼éychanie uroczy Elliott Gould).


Nas jednak interesuje kot, a mamy tutaj bardzo ciekawego przedstawiciela tego gatunku. W filmie zwierzak nazywany jest po prostu Kotem (podobnie jak w ÔÇ×┼Üniadaniu u TiffanyÔÇÖegoÔÇŁ). To, co ┼é─ůczy koty z obydwu film├│w, to kolor umaszczenia (rudy) i p┼ée─ç (kocur).


Wracaj─ůc do ÔÇ×D┼éugiego po┼╝egnaniaÔÇŁ ÔÇô warto obejrze─ç ca┼éy krymina┼é, natomiast kot wyst─Öpuje tylko na pocz─ůtku filmu (dok┼éadnie od pi─Ö─çdziesi─ůtej sekundy do dziesi─ůtej minuty i dwudziestu czterech sekund).


Na pomysł obsadzenia kota w filmie Altman wpadł po rozmowie ze swoim przyjacielem, który opowiedział mu o swoim wybrednym kocie.


Sekwencja z kotem jest zabawna, cho─ç ko┼äczy si─Ö ju┼╝ mniej rado┼Ťnie. Oto kot budzi MarloweÔÇÖa o trzeciej w nocy domagaj─ůc si─Ö jedzenia (brzmi znajomo?) M─Ö┼╝czyzna odkrywa, ┼╝e nie ma ju┼╝ ulubionego kociego przysmaku, proponuje mu wi─Öc dziwn─ů mieszank─Ö, sporz─ůdzon─ů przez siebie. Oczywi┼Ťcie kot odmawia zjedzenia tego napr─Ödce skleconego ÔÇ×wynalazkuÔÇŁ. Chc─ůc nie chc─ůc, Marlowe jedzie do sklepu nocnego. Tam okazuje si─Ö, ┼╝e poszukiwanych puszek te┼╝ nie ma. Sprzedawca proponuje mu cokolwiek, na co Marlowe pyta go, czy ma kota. Sprzedawca odpowiada, ┼╝e po co mu kot, skoro ma dziewczyn─Ö, co Marlowe podsumowuje, mrucz─ůc pod nosem (co jest charakterystyczne dla tej postaci): ÔÇ×Ha, ha. On ma dziewczyn─Ö, a ja mam kotaÔÇŁ. Bohater chc─ůc nie chc─ůc wraca do domu i wymy┼Ťla nietypow─ů strategi─Ö: zamyka si─Ö przed kotem w kuchni, otwiera inn─ů puszk─Ö, przek┼éada jej zawarto┼Ť─ç do pustego opakowania po ulubionej karmie kota i nast─Öpnie pokazuj─ůc mu opakowanie, pr├│buje go oszuka─ç, m├│wi─ůc ┼╝e to jego przysmak. Oczywi┼Ťcie pierwszy ÔÇ×niuchÔÇŁ nosa podpowiada kotu, ┼╝e zosta┼é perfidnie ok┼éamany.


Ura┼╝one zwierz─Ö ostentacyjnie opuszcza dom, wychodz─ůc przez klapk─Ö z napisem ÔÇ×El Porto del GatoÔÇŁ (hiszp. Drzwi kota). I na tym fizyczna obecno┼Ť─ç kota w filmie si─Ö ko┼äczy. Jest on jednak p├│┼║niej wielokrotnie przywo┼éywany w rozmowach przez bohatera, kt├│ry pr├│buje go szuka─ç, zawiadamia o jego zagini─Öciu s─ůsiadki-hippiski, za┼Ť w ko┼äcowej scenie m├│wi do swojego (by┼éego) przyjaciela, ┼╝e straci┼é nawet kota (odpowied┼║ na stwierdzenie, ┼╝e detektyw jest ┼╝yciowym nieudacznikiem). Nie wiemy, co si─Ö sta┼éo ze zwierz─Öciem, jego w─ůtek pozostaje otwarty: mo┼╝e wr├│ci┼é, mo┼╝e nie.


Jak podkre┼Ťla Roger Ebert, s┼éynny ameryka┼äski krytyk filmowy w swojej recenzji tego filmu, w powie┼Ťci Marlowe nie ma kota, tutaj natomiast: ÔÇ×W filmie, kt├│ry wyrzuca spore fragmenty fabu┼éy za burt─Ö, nie ma powodu dla tej sekwencji [z kotem], poza tym, ┼╝e przedstawia Marlowe'a jako cz┼éowieka, kt├│ry jest bardziej lojalny wobec swojego kota ni┼╝ ktokolwiek jest wobec niegoÔÇŁ. S┼éowa te z pewno┼Ťci─ů s─ů bardzo trafn─ů ocen─ů nieweso┼éej sytuacji ┼╝yciowej detektywa. Rzeczywi┼Ťcie, Marlowe m├│wi w filmie: ÔÇ×Ten kot wiele dla mnie znaczyÔÇŁ.


Z kolei w recenzji dla ÔÇ×New York TimesaÔÇŁ Terrence Rafferty skupia si─Ö na por├│wnaniu powie┼Ťci z jej ekranizacj─ů. W og├│le nie wspomina o kocie.


Warto zaznaczyć, że w momencie powstania filmu krytyka odniosła się do niego raczej chłodno, natomiast z perspektywy czasu obraz zaliczany jest do klasyki amerykańskiego kryminału.


Rol─Ö filmowego kota zagra┼é Morris, prawdziwa kocia gwiazda, znana z reklam pokarmu dla kot├│w, kt├│remu u┼╝yczy┼é te┼╝ swojego wizerunku na opakowaniach. Morris zas┼éyn─ů┼é jako ÔÇ×Najbardziej wybredny kot ┼ŤwiataÔÇŁ. Zwierz─Ö by┼éo te┼╝ ÔÇ×twarz─ůÔÇŁ kampanii na rzecz odpowiedzialnej adopcji zwierz─ůt. W tym samym roku, w kt├│rym powsta┼é film Altmana, Morris zagra┼é jeszcze w filmie ÔÇ×ShamusÔÇŁ z Burtem Reynoldsem.