­čÄČ Drapie┼╝ne male┼ästwo (1938)

Zaktualizowano: cze 11


ÔÇ×Drapie┼╝ne male┼ästwoÔÇŁ (ang. Bringing Up Baby) w re┼╝yserii Howarda Hawksa to komedia rozgrywaj─ůca si─Ö w szalonym tempie. Gwiazdorska obsada (Katharine Hepburn w roli Susan i Cary Grant jako David) mia┼éa przyci─ůgn─ů─ç widz├│w do kin, tym bardziej, ┼╝e na planie towarzyszy┼éa im niezwyk┼éa czworono┼╝na aktorka ÔÇô lamparcica o imieniu Nissa.


Fabu┼éa opiera si─Ö na komedii pomy┼éek: oto zoolog David (cz─Östo pisze si─Ö b┼é─Ödnie o tej postaci jako o antropologu), pracuj─ůcy od czterech lat nad rekonstrukcj─ů szkieletu dinozaura, musi zdoby─ç fundusze na dalsze funkcjonowanie muzeum. Poznaje bogat─ů dziedziczk─Ö Susan, kt├│ra wci─ůga go w swoje nietypowe problemy: oto musi przewie┼║─ç do Connecticut swojej cioci lamparta, prezent od swojego brata Marka dla starszej pani. Wi─ů┼╝e si─Ö z tym oczywi┼Ťcie wiele typowych dla farsy wydarze┼ä. Szybkie tempo akcji by┼éo zreszt─ů znakiem firmowym Hawksa (mimo, ┼╝e film zosta┼é nakr─Öcony g┼é├│wnie w d┼éugich, ┼Ťrednich uj─Öciach). Wed┼éug re┼╝ysera ÔÇ×Zwi─Ökszenie tempa polega na szybkim poruszaniu si─Ö aktor├│w w kadrzeÔÇŁ i to z pewno┼Ťci─ů ma w tym filmie miejsce.


Realizacja filmu nie oby┼éa si─Ö bez przeszk├│d: przekroczono czas produkcji a┼╝ o 40 dni (mi─Ödzy innymi z powodu wzajemnego roz┼Ťmieszania si─Ö przez odtw├│rc├│w g┼é├│wnych r├│l), a bud┼╝et o 330 000 dolar├│w, a film nie zdoby┼é pocz─ůtkowo sukcesu komercyjnego. ÔÇ×Drapie┼╝ne male┼ästwoÔÇŁ zacz─Öto docenia─ç dopiero od lat 50. Obecnie zaliczany jest do ┼╝elaznej klasyki komedii ameryka┼äskiej.

Film oparto na opowiadaniu Hagara WildeÔÇÖa, jednak nie jest on adaptacj─ů w stosunku 1:1. Wkr├│tce po premierze Hepburn zosta┼éa uznana przez Independent Theatre Owners of America za ÔÇ×trucizn─Ö kasow─ůÔÇŁ, a jej kariera nabra┼éa ponownego blasku dopiero po ÔÇ×Filadelfijskiej opowie┼ŤciÔÇŁ. ÔÇ×Drapie┼╝ne male┼ästwoÔÇŁ to drugi z czterech film├│w, w kt├│rych zagrali razem Hepburn i Grant.


Mi┼éo┼Ťnicy zwierz─ůt ju┼╝ w pierwszej scenie z udzia┼éem lamparta szybko wychwyc─ů b┼é─ůd: Susan m├│wi przez telefon, ┼╝e jej brat sprowadzi┼é go z Brazylii, a wiadomo, ┼╝e tam wyst─Öpuj─ů jaguary, gdzieniegdzie pumy. Pojawia si─Ö te┼╝ nie┼Ťcis┼éo┼Ť─ç co do los├│w zwierz─Öcia: raz Mark mia┼é go schwyta─ç, raz jest mowa o tym, ┼╝e jest on oswojony (┼╝eby tak by┼éo, musia┼éby go sam wychowa─ç). Czytaj─ůc o filmie mo┼╝na te┼╝ spotka─ç si─Ö ze stwierdzeniem, ┼╝e gra w nim nie lampart, a jaguar, co nie jest prawd─ů je┼Ťli przyjrzymy si─Ö dok┼éadnie zdj─Öciom: lampart ma wz├│r w c─Ötki w kszta┼écie pustych w ┼Ťrodku rozetek, za┼Ť jaguar ma w nich dodatkowo kropk─Ö.

Poza lampartem, kt├│ry nosi w filmie imi─Ö Baby, pojawia si─Ö w nim r├│wnie┼╝ foksterier o imieniu George, kt├│ry odegra wa┼╝n─ů rol─Ö w ┼╝yciu naukowca ÔÇô wykrada mu bowiem cenn─ů, pasuj─ůc─ů do szkieletu dinozaura ko┼Ť─ç i psim sposobem zakopuje j─ů w tylko sobie wiadomym miejscu. Prawdziwe imi─Ö psa to Skippy. By┼é to psi aktor znany jako Asta w serialu ÔÇ×The Thin ManÔÇŁ. Rok wcze┼Ťniej spotka┼é si─Ö ju┼╝ z Grantem na planie ÔÇ×Nagiej prawdyÔÇŁ (ang. The Awful Truth). W jednej ze scen widzimy te┼╝ kaczki i kury, w muzeum za┼Ť zwierz─Öce eksponaty.


Nissa zagra┼éa w filmie w sumie dwa lamparty: spokojnego Baby i nieobliczalnego lamparta cyrkowego, kt├│ry mia┼é by─ç poddany eutanazji, poniewa┼╝ zaatakowa┼é swojego tresera (ciekawe, dlaczegoÔÇŽ). Wyst─Öpowa┼éa w filmach osiem lat, bior─ůc udzia┼é g┼é├│wnie w produkcjach klasy B.


W niekt├│rych uj─Öciach wida─ç, jak du┼╝y kot spogl─ůda ukradkiem poza kadr, gdzie otrzymuje wskaz├│wki od stoj─ůcej za kamer─ůÔÇŽz batem szwedzkiej treserki Olgi Celeste, kt├│ra specjalizowa┼éa si─Ö w szkoleniu lampart├│w (pono─ç rozpocz─Ö┼éa prac─Ö w wieku 11 lat), by┼éa te┼╝ dublerk─ů kaskader├│w i uchodzi┼éa za si┼éaczk─Ö. Twierdzono wi─Öc, ┼╝e bez problemu mo┼╝e opanowa─ç tak gro┼║ne zwierz─Ö. Przy u┼╝yciu bata na pewnoÔÇŽNa ironi─Ö zakrawa fakt, ┼╝e jak czytamy ÔÇ×u┼╝ywaj─ůc sztuki konwersacji, zamiast brutalnej si┼éy fizycznej, Olga wyszkoli┼éa swoje lamparty, rozmawiaj─ůc z nimi, wykorzystuj─ůc moc swojej pewnej siebie osobowo┼Ťci, aby przej─ů─ç kontrol─Ö nad kotami zamiast u┼╝ywa─ç taktyki strachu i si┼éyÔÇŁ. Znaj─ůc ├│wczesne realia tresury dzikich kot├│w, kt├│ra r├│wnie┼╝ obecnie ma swoj─ů ciemn─ů stron─Ö, trudno w te s┼éowa uwierzy─ç. To, ┼╝e treserka zabiera┼éa Niss─Ö czasem do domu te┼╝ nie jest godne pochwa┼éy, w ko┼äcu nie jest to kot ÔÇ×nakolankowyÔÇŁ. W ka┼╝dym razie Celeste zas┼éyn─Ö┼éa jako wczesna hollywoodzka treserka, a ┼Ťciany jej domu ozdabia┼éy autografy gwiazd ekranu, kt├│re nami─Ötnie kolekcjonowa┼éa. Nissa by┼éa podobno jej ulubienic─ů.


Jak przyzna┼éa sama Hepburn, nie mia┼éa do┼Ť─ç rozumu, by obawia─ç si─Ö zwierz─Öcia. Czu┼éa si─Ö swobodnie w jego towarzystwie i bawi┼éa si─Ö z nim do momentu, kiedy nie zosta┼éa zaatakowana (oczywi┼Ťcie tu wkroczy┼éa do akcji dziarska pogromczyni lampart├│w). Powodem ataku na plecy aktorki i zirytowania Nissy okaza┼é si─ÖÔÇŽd┼║wi─Ök metalowych element├│w przyszytych do sukni i jej falowanie, spowodowane obr├│ceniem si─Ö aktorki. Wtedy Hepburn poskromi┼éa swoje zap─Ödy zaprzyja┼║nienia si─Ö z kotem, a lamparcica od tej pory nie mog┼éa ju┼╝ swobodnie w┼é├│czy─ç si─Ö po planie. W wi─Ökszo┼Ťci sytuacji nie sprawia┼éa jednak problemu.


Jak to zwykle bywa podczas kr─Öcenia zdj─Ö─ç z udzia┼éem zwierz─ůt, nie oby┼éo si─Ö bez sztuczek, by uzyska─ç na planie zamierzony efekt: w pierwszej scenie, kiedy ogl─ůdamy Baby (czyli Niss─Ö), podchodzi ona do Susan rozmawiaj─ůcej przez telefon i ociera si─Ö o jej nogi. A┼╝eby uzyska─ç ten efekt, kolana aktorki zosta┼éy skropione perfumami, gdy┼╝ lamparcica by┼é─ů ich entuzjastk─ů i najwyra┼║niej j─ů uspokaja┼éy (co nie jest norm─ů, zwykle zwierz─Öta nie lubi─ů intensywnych, sztucznych zapach├│w). W ten spos├│b uzyskano efekt czu┼éego powitania i ocierania si─Ö o nogi.

Scena, do kt├│rej mam najwi─Öksze zastrze┼╝enia to moment, w kt├│rym Susan ci─ůgnie zapieraj─ůc─ů si─Ö z ca┼éej si┼éy lamparcic─Ö, powoduj─ůc nieomal jej uduszenie. Du┼╝y kot jest wyra┼║nie zestresowany.


W kuluarach kr─ů┼╝y┼éa anegdota o panicznym l─Öku przed drapie┼╝nikiem Carego Granta, dlatego w scenach kontaktu z kotem zosta┼é zast─ůpiony przez dublera, niekt├│re sceny wymaga┼éy te┼╝ projekcji na tylnym ekranie. Hawks musia┼é wi─Öc wykaza─ç si─Ö nie lada kreatywno┼Ťci─ů, by nie nara┼╝aj─ůc aktora uzyska─ç zamierzony efekt ko┼äcowy.


Hepburn postanowi┼éa za┼╝artowa─ç sobie ze strachu kolegi. Umie┼Ťci┼éa wi─Öc u wylotu kana┼éu wentylacyjnego w jego garderobie wypchanego lamparta. W swojej autobiografii ÔÇ×Me: Stories of My LifeÔÇŁ tak oto skomentowa┼éa efekt swojego ┼╝artu: ÔÇ×Wybieg┼é jak b┼éyskawicaÔÇŁ.


Film jest momentami bardzo zabawny i dobrze si─Ö go ogl─ůda, chocia┼╝ warto pami─Öta─ç o minusach wi─ů┼╝─ůcych si─Ö dla Nissy z prac─ů na planie filmowym.