top of page

­čÄČ Dziwny ┼Ťwiat kota Filemona (serial animowany, 13 odcink├│w)

Zaktualizowano: 11 cze 2021


ÔÇ×Dziwny ┼Ťwiat kota FilemonaÔÇŁ to klasyczny ju┼╝ serial animowany dla dzieci, wyprodukowany przez Studio Ma┼éych Form Filmowych Se-Ma-For z ┼üodzi. Seria powsta┼éa w latach 1972ÔÇô1974, za┼Ť jej kontynuacj─ů by┼é kolejny serial ÔÇô ÔÇ×Przygody kota FilemonaÔÇŁ.


Autorami scenariusza byli Marek Nejman oraz Irena Soba┼äska. Narratork─ů by┼éa Teresa Sawicka. Serial mia┼é w sumie kilku re┼╝yser├│w: Ludwika Kronica, Alin─Ö Kotowsk─ů, Wac┼éawa Fedaka, Ryszarda Szymczaka oraz Ireneusza Czesnego.

Pomys┼éodawc─ů postaci by┼é pisarz i scenarzysta Marek Nejman. To on jest ojcem chrzestnym bia┼éego (z dwoma rudymi ┼éatkami) kociaka o imieniu Filemon i doros┼éego, czarnego kocura Bonifacego, uwielbianych przez pokolenia dzieci. Obydwa koty mieszkaj─ů na wsi z Babci─ů i Dziadkiem. W serialu pojawiaj─ů si─Ö te┼╝ dwa inne koty: kot m┼éynarza (najpierw jest bia┼éy, po otrzepaniu m─ůki ÔÇô okazuje si─Ö czarny) oraz rudy ┼üazik, z kt├│rym Filemon podr├│┼╝uje do miasta. Poza tym bardzo cz─Östo pojawiaj─ů si─Ö gniazduj─ůce w izbie myszy. Filemon spotyka te┼╝ inne zwierz─Öta: je┼╝a, ┼╝aby, r├│┼╝ne ptaki (w tym jask├│┼ék─Ö, kury, kurcz─Öta i koguta) oraz motyla.


W artykule ÔÇ×Tygodnika Przegl─ůdÔÇŁ autorstwa Bronis┼éawa Tumi┼éowicza dotycz─ůcym tego serialu czytamy, ┼╝e Filemon to: ÔÇ×(ÔÇŽ) r├│wie┼Ťnik dziecka, z kt├│rym ono si─Ö uto┼╝samia, przewodnik po ┼╝yciu ma┼éego cz┼éowiekaÔÇŁ. Trudno si─Ö z tym nie zgodzi─ç.

Sam pomys┼é na postaci by┼é przez tw├│rc├│w tak komentowany: ÔÇ×ÔÇô W serialu by┼éy dwa koty, tak samo jak dw├│ch autor├│w ÔÇô uzupe┼énia S┼éawomir Grabowski, partner Marka Nejmana przy tworzeniu popularnych kresk├│wek dla dzieci. ÔÇô Marek ÔÇô troch─Ö ni┼╝szy, drobniejszy, ale z wi─Ökszym entuzjazmem podchodz─ůcy do rzeczywisto┼Ťci, ja ÔÇô wy┼╝szy ale bardziej sceptyczny i stetrycza┼éy. On jest wi─Öc Filemonem, ja BonifacymÔÇŁ.


Jak s┼éusznie zauwa┼╝a Autor tekstu, ÔÇ×Marek Nejman uwa┼╝a, ┼╝e film o kocie by┼é pierwszym w historii polskiego kina serialem telewizyjnym adresowanym do najm┼éodszych dzieci o nierozwini─Ötej jeszcze percepcji. Trzy-, czterolatek, r├│wie┼Ťnik Filemona, rozwija┼é si─Ö wraz z kocim bohaterem, poznawa┼é ┼Ťwiat, uczy┼é si─Ö w nim porusza─ç i rozumie─ç podstawowe poj─ÖciaÔÇŁ. Mowa tutaj oczywi┼Ťcie o wieku w przeliczeniu, wiadomo bowiem, ┼╝e Filemon jest bardzo ma┼éym kotkiem, kt├│ry mo┼╝e mie─ç zaledwie kilka tygodni.


Charakteryzuj─ůc Filemona, trzeba podkre┼Ťli─ç jego dzieci─Öc─ů naiwno┼Ť─ç i ciekawo┼Ť─ç ┼Ťwiata. Podobnie jak ma┼ée dziecko, ci─ůgle zadaje pytania (czym z┼éo┼Ťci Bonifacego), a to, czego nie wie, b─ůd┼║ nie rozumie, pr├│buje sobie wyt┼éumaczy─ç na sw├│j dzieci─Öcy (a w┼éa┼Ťciwie ÔÇ×koci─ÖcyÔÇŁ) spos├│b. Bardzo aktywny, cz─Östo si─Ö nudzi, poniewa┼╝ jego doros┼éego kociego towarzysza interesuj─ů g┼é├│wnie kocie drzemki na zapiecku. Kociak jest uroczy i bardzo psotny. Nie jest w zasadzie antropomorfizowany (ÔÇ×ucz┼éowieczanyÔÇŁ) je┼Ťli chodzi o mow─Ö cia┼éa (zachowuje si─Ö jak typowy kot), poza tym, ┼╝e s┼éyszymy jego my┼Ťli i rozmowy z drugim kotem oraz napotkanymi zwierz─Ötami, z kt├│rymi cz─Östo usi┼éuje si─Ö zaprzyja┼║ni─ç. Filemona fascynuj─ů zw┼éaszcza zjawiska atmosferyczne, zmieniaj─ůce si─Ö pory roku oraz inne zwierz─Öta. Uwielbia wygl─ůda─ç przez okno. Bardzo te┼╝ lubi (jak ka┼╝dy kot) przygl─ůda─ç si─Ö czynno┼Ťciom wykonywanym w domu przez jego ludzkich mieszka┼äc├│w. Bonifacy jest dla niego wzorem do na┼Ťladowania i przewodnikiem po fascynuj─ůcym (a czasem gro┼║nym) ┼Ťwiecie.


Dla tej serii film├│w charakterystyczne jest to, ┼╝e praktycznie w ka┼╝dym odcinku przed zielonymi oczami Filemona o┼╝ywaj─ů ÔÇ×przedmioty martweÔÇŁ: kurz, ba┼äki mydlane, ognik, woda, sadza, spaliny auta, wiatr, dym z fajki. St─ůd te┼╝ zapewne bierze si─Ö przys┼é├│wek ÔÇ×dziwneÔÇŁ w tytule serialu.


Bonifacy to do┼Ťwiadczony kocur, kt├│ry wi─Ökszo┼Ť─ç czasu przesypia na zapiecku, cz─Östo te┼╝ ┼Ťpi w innych miejscach, gdy tylko ma ku temu sposobno┼Ť─ç. Przechadza si─Ö powoli i dostojnie, cz─Östo z uniesionym ogonem, kt├│rym powiewa niczym flag─ů. Uwa┼╝a, ┼╝e jest mistrzem w ┼éowieniu myszy, ale cz─Östo ma problemy z koordynacj─ů ruchow─ů (mo┼╝e jest ju┼╝ starszym kotem?). Lubi w┼é├│czy─ç si─Ö po nocy i nie zdradza kociakowi, czym si─Ö wtedy zajmuje. W zasadzie nic nie jest w stanie go zaskoczy─ç, bo wszystko ju┼╝ w swoim ┼╝yciu widzia┼é. Wie, kiedy nale┼╝y si─Ö ewakuowa─ç z domu (np. w trakcie wiosennych porz─ůdk├│w). Jego g┼é├│wnym celem jest poszukiwanie spokoju. W domu uchodzi za leniwego kota, kt├│ry nie dopilnowuje swoich obowi─ůzk├│w, czyli np. work├│w z pszenic─ů przed grasuj─ůcymi (i ÔÇ×graj─ůcymi kotom na nosieÔÇŁ) , rozchichotanymi myszami. W ostatnim odcinku serialu Bonifacy w ko┼äcu pozwala Filemonowi wdrapa─ç si─Ö na zapiecek, gdy┼╝ dostatecznie ju┼╝ dor├│s┼é.


ÔÇ×Dziwny ┼Ťwiat kota FilemonaÔÇŁ ma du┼╝y walor edukacyjny: ÔÇ×ÔÇô Dzi─Öki temu serialowi ÔÇô m├│wi Marek Nejman ÔÇô telewizja mo┼╝e wci─ů┼╝ pokazywa─ç ma┼éym dzieciom, co to jest wigilijna gwiazdka, ┼Ťmigus-dyngus, kol─Öda, Wielkanoc, powo┼éywa─ç si─Ö na tradycyjne przys┼éowia i powiedzenia, takie jak kwiecie┼ä plecie┼ä. Wszystko to jest splecione z poj─Öciem przyja┼║ni, wra┼╝liwo┼Ťci, z potrzeb─ů niesienia pomocy innymÔÇŁ. Serial z pewno┼Ťci─ů sprzyja wyrobieniu si─Ö empatycznego podej┼Ťcia m┼éodego widza do zwierz─ůt.


W konsekwencji, po serialu powsta┼é r├│wnie┼╝ cykl ksi─ů┼╝ek dla dzieci o perypetiach obu kot├│w: ÔÇ×Przygody kota FilemonaÔÇŁ, ÔÇ×Filemon i BonifacyÔÇŁ oraz ÔÇ×Filemon, Bonifacy i SzczeniakÔÇŁ, kt├│re by┼éy wydawane r├│wnie┼╝ za granic─ů. Ich autorami s─ů Marek Nejman i S┼éawomir Grabowski.


Musz─Ö przyzna─ç, ┼╝e Filemon i Bonifacy to moi ulubie┼äcy z dzieci┼ästwa. I zosta┼éo tak po dzie┼ä dzisiejszy: wczoraj, ogl─ůdaj─ůc ca┼é─ů seri─Ö ponownie, u┼Ťmiech nie znika┼é z mojej twarzy. Cudowny i ciep┼éy serial, kt├│ry ka┼╝dy maluch (i nie tylko) powinien pozna─ç.




Comments


bottom of page