馃幀 M臋偶czyzna imieniem Ove (2015)

Zaktualizowano: cze 11


M臋偶czyzna imieniem Ove (szw. En man som heter Ove) to szwedzki film, kt贸rego bohaterem jest starszy m臋偶czyzna, od p贸艂 roku wdowiec. Mieszka na ogrodzonym osiedlu domk贸w jednorodzinnych i jest prawdziw膮 zmor膮 swoich s膮siad贸w. Pedantyczny i zasadniczy, nieustannie zwraca komu艣 uwag臋, przegania wszystkie pojazdy z dr贸g osiedlowych, prowadzi notatki, kto 藕le zaparkowa艂, itd. Kobiecie, kt贸rej chihuahua za艂atwia si臋 na chodniku, m贸wi, 偶e jej Prince wygl膮da jak 鈥瀢艂ochaty but z oczami鈥, przep臋dza dwukrotnie kota鈥


Stopniowo dzi臋ki retrospekcjom poznajemy tragiczn膮 histori臋 偶ycia Ove i zaczynamy rozumie膰, z czego wynikaj膮 jego frustracje i poczucie bezsensu. Po 艣mierci ukochanej Sonji m臋偶czyzna coraz dotkliwiej odczuwa samotno艣膰 i zm臋czenie. W wyniku tego podejmuje kilka pr贸b samob贸jczych, ale zawsze kto艣 je udaremnia, co jest dla niego dodatkowym powodem do niezadowolenia. Film jest w zasadzie czarn膮 komedi膮 z elementami melodramatu. Pomimo trudnego po艂o偶enia bohatera jego zachowanie nieraz przyprawi nas o u艣miech.


W ko艅cu naprzeciwko niego zamieszkuje m艂oda para z dzie膰mi i powoli kontakt z nimi zaczyna odmienia膰 偶ycie starszego pana.


Nas oczywi艣cie najbardziej interesuje kot. Pojawia si臋 on w sumie w 18 scenach. Jest to kotka rasy ragdoll. O tej rasie pisa艂am ju偶, omawiaj膮c film W cieniu drzewa.


Pierwszy kontakt Ove i kotki (kt贸rej imienia nie poznajemy) ma miejsce na osiedlu. Ove pr贸buje j膮 przep臋dzi膰 m.in. spod piaskownicy, zwierz臋 jednak specjalnie si臋 go nie boi.


Jednak w kolejnym uj臋ciu, w kt贸rym pojawia si臋 ragdoll widzimy, jak w艂a艣cicielka Prince鈥檃鈥zuca w zap臋dzonego do rogu kota kamieniami, gdy偶 podobno podrapa艂 jej psa. I tutaj wkracza Ove, broni膮c kota przed atakiem. Pozostawia go jednak na dworze, nie udzielaj膮c mu pomocy. Wprawdzie pr贸buje go nakarmi膰鈥y偶em z szafranem, kt贸ry otrzyma艂 od s膮siadki, ale okazuje si臋, 偶e kota ju偶 nie ma w tym miejscu.


W nast臋pnej scenie z kotk膮 wspomniana s膮siadka znajduje j膮 w kwietniku. Jest ranna w szyj臋, s艂aba, ma rozczochrane futerko. Kobieta g艂osem nieznosz膮cym sprzeciwu rozkazuje Ove zabra膰 j膮 do domu. Tam wsp贸lnie z innym s膮siadem kot zostaje ogrzany kocem鈥 i zostaje z Ove na sta艂e.


Dzi臋ki niemu starszy pan czuje si臋 mniej samotny, a kot towarzyszy mu w codziennych wizytach na cmentarzu. Ove nosi kotk臋, widzimy j膮 te偶, jak zrelaksowana le偶y w domu (zdj臋cie poni偶ej). Obserwujemy karmienie kota. Zwierz臋 mo偶e nawet spa膰 z pedantycznym Ove i w ciemno艣ci go obserwuje. Jest to zarazem scena, w kt贸rej kamera wykonuje najazd na du偶e oczy kotki.


Potem znowu pojawia si臋 scena na cmentarzu 鈥 kotka trzymana na r臋kach obserwuje gr贸b 偶ony Ove. Towarzyszy mu, gdy naprawia rower, le偶y na 艂贸偶ku i macha ogonem, patrz膮c na wchodz膮cego do sypialni m臋偶czyzn臋.

Ove zmienia si臋 do tego stopnia, 偶e przygarnia na chwil臋 m艂odego ch艂opaka, kt贸rego ojciec wyrzuci艂 z domu, poniewa偶 dowiedzia艂 si臋, 偶e jest on gejem. Ch艂opak przygotowuje Ove 艣niadanie i karmi te偶 wyczekuj膮c膮 na jedzenie kotk臋.

Ragdoll podchodzi do kamery, a nast臋pnie skr臋ca za dom. Towarzyszy te偶 Ove, wspomnianemu ch艂opakowi i drugiemu m艂odemu s膮siadowi w przechadzce ko艂o gara偶y. Niespiesznym krokiem, rozpraszaj膮c si臋 co chwila, pod膮偶a ich 艣ladem. W kolejnym uj臋ciu ze zwierz臋ciem widzimy kotk臋 siedz膮c膮 tu偶 przy kamerze na pierwszym planie, nast臋pnie przechadza si臋 po podw贸rku.


W filmie przez moment widzimy te偶 innego, czarnego kota 鈥 przebiega on drog臋 przed nadje偶d偶aj膮cym samochodem.


Ove uwzgl臋dnia kotk臋 w swoim testamencie, kt贸ry kieruje do m艂odej s膮siadki, z kt贸r膮 w mi臋dzyczasie zd膮偶y艂 si臋 zaprzyja藕ni膰. Jest to m艂oda Iranka, kt贸rej m膮偶 jest Szwedem. Osamotniona w obcym kraju, znajduje wsparcie w zrz臋dliwym starszym m臋偶czy藕nie.


Oto fragment testamentu dotycz膮cy zwierz臋cia: 鈥濳ot je tu艅czyka dwa razy dziennie i za艂atwia si臋 na osobno艣ci. Uszanuj to, prosz臋鈥.


W jednej z ostatnich scen r贸wnie偶 pojawia si臋 kot, nie zdradz臋 jednak, w jakim kontek艣cie, 偶eby osoby, kt贸re jeszcze filmu nie widzia艂y, mog艂y go spokojnie obejrze膰.


Ragdoll z pewno艣ci膮 ociepla wizerunek Ove. Dom z kotem nabiera 偶ycia, nie jest ju偶 pustelni膮 pe艂n膮 pami膮tek po 偶onie. Ove udziela w ko艅cu kotu pomocy i zyskuje dyskretne, spokojne towarzystwo. Zapewnia mu te偶 bezpiecze艅stwo na wypadek swojej 艣mierci.


Film polecam z kilku powod贸w: niezwyk艂ej przemiany samotnego pana z gbura w pomagaj膮cego innym mieszka艅ca osiedla. Mamy tu do czynienia ze specyficznym, skandynawskim, przewrotnym poczuciem humoru. W retrospekcjach poznajemy kawa艂ek historii Szwecji. I oczywi艣cie pojawia si臋 kot, samotny jak Ove. Tak jak starszy pan zosta艂 dostrze偶ony i zaanga偶owany w 偶ycie s膮siad贸w, tak samo on dostrzeg艂 kotk臋 i jej pom贸g艂. Bardzo polecam!