­čÄČ Milo i Otis (1986)

Zaktualizowano: cze 12


ÔÇ×Milo i OtisÔÇŁ (jap. Koneko monogatari, ang. The Adventures of Milo and Otis) to japo┼äski film familijny/przygodowy. Re┼╝yserem jest Masanori Hata. W 1987 r. obraz otrzyma┼é Nagrod─Ö Publiczno┼Ťci Japo┼äskiej Akademii Filmowej, a tak┼╝e nominacj─Ö tej┼╝e Akademii w kategorii: Najlepsza muzyka (kt├│rej tw├│rc─ů jest Ry├╗ichi Sakamoto). Zdj─Öcia kr─Öcono oko┼éo 4 lata, nakr─Öcono ┼é─ůcznie 74 godziny materia┼éu (film trwa niespe┼éna 75 minut w wersji angloj─Özycznej, w oryginale ÔÇô 92 minuty). Z napis├│w ko┼äcowych dowiadujemy si─Ö, ┼╝e przy jego produkcji uczestniczy┼éo a┼╝ 18 trener├│w zwierz─ůt.


Film jest skonstruowany w specyficzny spos├│b: pojawia si─Ö narracja zza kadru (m─Öski g┼éos), kt├│ra opisuje dzieciom to, co dzieje si─Ö na ekranie, a tak┼╝e za pomoc─ů modulacji g┼éosu zostaj─ů przekazane dialogi pomi─Ödzy poszczeg├│lnymi zwierz─Ötami oraz wyrazy d┼║wi─Ökona┼Ťladowcze, przez nie wydawane. W filmie nie wyst─Öpuje ┼╝aden cz┼éowiek, skupiamy wi─Öc swoj─ů uwag─Ö na samych zwierz─Ötach. A jest ich tu mn├│stwo (pod wzgl─Ödem ich ilo┼Ťci filmowi dor├│wnuje ÔÇ×Babe ÔÇô ┼Ťwinka z klas─ůÔÇŁ).


G┼é├│wnymi bohaterami s─ů rudy kocurek Milo i mops Otis. Obydwa zwierzaki wychowuj─ů si─Ö na farmie i szybko si─Ö ze sob─ů zaprzyja┼║niaj─ů. Podczas pobytu na farmie i poza ni─ů, w czasie swojej w─Ödr├│wki zwierz─Öta wchodz─ů ze sob─ů w mi─Ödzygatunkowe interakcje. ┼üatwo np. zauwa┼╝y─ç, ┼╝e Milo ewidentnie widzi je┼╝a po raz pierwszy. Pies i kot podczas swojej podr├│┼╝y (Milo przez przypadek odp┼éywa w drewnianej skrzynce w sin─ů dal, Otis rusza mu na ratunek) spotykaj─ů: kury r├│┼╝nych ras, kaczki, kurcz─Öta, kacz─Öta, koguta, g─ůsienic─Ö, mysz, kraba, raka, piskl─Öta, kruki, owce, owczarka bearded collie, indyka, ropuch─Ö, je┼╝a, jenota, nied┼║wiedzie (himalajskiego i japo┼äskiego), lisa i lisi─Öta, kr├│liki, zaj─ůca, jelonka, krow─Ö, szopy pracze, pstr─ůga, mewy, w─Ö┼╝a, ┼Ťwini─Ö z prosi─Ötami, jelenie, ┼╝├│┼éwia (na kt├│rym p┼éynie Otis)ÔÇŽPraktycznie nie ma uj─Öcia bez obecno┼Ťci czworono┼╝nych lub dwuno┼╝nych aktor├│w. Ponadto, w filmie obserwujemy narodziny koci─ůt i szczeni─ůt. Na pocz─ůtku poznajemy rodziny Milo i Otisa. Warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e matka Milo jest tr├│jkolorowa (tzw. trikolorka), za┼Ť w Japonii koty o tym ubarwieniu (tzw. maneki-neko) zapewniaj─ů wed┼éug tradycji du┼╝o szcz─Ö┼Ťcia i bogactwa.


Oczywi┼Ťcie zwierz─Öta s─ů antropomorfizowane (matka Milo urodzi┼éa po raz pierwszy, wi─Öc postanawia sobie, ┼╝e chce by─ç dobr─ů matk─ů i nie krzycze─ç na dzieci). Oczywi┼Ťcie niesforny i wsz─Ödobylski Milo nie u┼éatwia jej zadania. Zwierz─Öcy ojcowie ciesz─ů si─Ö za┼Ť z narodzin swych dzieci i niemal og┼éaszaj─ů je ca┼éemu ┼Ťwiatu.


To, co z mojego punktu widzenia stanowi warto┼Ť─ç w tym filmie, to pr├│by ukazania zwierz─Öcego punktu widzenia. Klasycznie ju┼╝ stosowany jest zabieg przebitek na zwierz─Ö i na obiekt, na kt├│ry ono patrzy, mamy jednak r├│wnie┼╝ uj─Öcia wprost ze zwierz─Öcej perspektywy. Do tej kategorii zaliczam scen─Ö, w kt├│rej idziemy razem z Milo obok drzew i widzimy ga┼é─Özie prawie z wysoko┼Ťci kota, a tak┼╝e z jego perspektywy (siedzi wewn─ůtrz szuflady w komodzie w starej chatce rybackiej i wygl─ůda przez szpar─Ö) widzimy zbli┼╝aj─ůcego si─Ö nied┼║wiedzia.


Na pewno jest to film o dojrzewaniu zwierz─ůt, o przemianie z rozkosznych maluch├│w w zwierz─Öce nastolatki, a potem w dojrza┼ée zwierz─Öta, kt├│re zaczynaj─ů rozgl─ůda─ç si─Ö za partnerami.


Niestety, jak to si─Ö czasem zdarza przy tego typu produkcjach, re┼╝yserowi postawiono zarzut zn─Öcania si─Ö nad zwierz─Ötami. Chodzi┼éo o to, ┼╝e podczas kr─Öcenia zdj─Ö─ç rzekomo zabito ponad 20 koci─ůt, jednemu z┼éamano ┼éapk─ÖÔÇŽ Kontrowersje budzi┼éa scena, w kt├│rej Milo spada z ponad 100 st├│p z klifu do wody (uj─Öcie pokazano w zwolnionym tempie ┼╝eby dok┼éadnie ukaza─ç spos├│b spadania kota), kiedy p┼éynie w drewnianej skrzynce, ewidentnie wzywaj─ůc pomocy, kiedy Otis stoi na skale po┼Ťr├│d wody, kt├│ra stopniowo znika pod jej przyborem, kiedy walczy z nied┼║wiedziem, gdy do Milo zbli┼╝a si─Ö w─ů┼╝... Ponadto w─ůtpliwo┼Ťci widza mog─ů budzi─ç nast─Öpuj─ůce uj─Öcia: krab chwyta Milo za w─ůsy, wyra┼║nie sprawiaj─ůc mu b├│l, Milo z kolei bije ┼éapk─ů piskl─Ö, pstr─ůg ┼éapie kota za ogon, kota atakuj─ů mewy, przemoczony Milo trz─Ösie si─Ö z zimna, pies p┼éynie na ┼╝├│┼éwiu. Pojawia si─Ö egzotyczne zestawienie: kot-szop pracz-nied┼║wied┼║. Jednym s┼éowem ÔÇô dzieje si─Ö.


Oczywi┼Ťcie wytw├│rnia Columbia Pictures zaprzeczy┼éa tym pog┼éoskom, za┼Ť w recenzjach powo┼éywano si─Ö na ko┼äcowy zapis, w kt├│rym tw├│rcy zastrzegali, ┼╝e ÔÇ×wykorzystane zwierz─Öta zosta┼éy sfilmowane pod ┼Ťcis┼éym nadzorem z najwy┼╝sz─ů trosk─ů o ich bezpiecze┼ästwo i dobre samopoczucieÔÇŁ. Jednak recenzenci nie zauwa┼╝yli tego, co zosta┼éo przemilczane, czyli nie pojawi┼é si─Ö zwrot, ┼╝e ÔÇ×┼╝adne zwierz─Öta nie zosta┼éy skrzywdzoneÔÇŁ. Z dzisiejszej perspektywy skandalem jest to, ┼╝e American Humane Society zatwierdzi┼éo film w sytuacji, gdy ┼╝aden z jego przedstawicieli nie pojawi┼é si─Ö na planie filmowym. Film powsta┼é w 1986 roku, czyli przed tym, zanim pojawi┼éa si─Ö animacja typu CGI (ang. computer-generated imagery), a wi─Öc obraz, w kt├│rym wszystkie jego elementy (postacie, pojazdy, krajobraz), powsta┼éy wy┼é─ůcznie za pomoc─ů komputera (pierwszym pe┼énometra┼╝owym, animowanym tego typu filmem by┼é ÔÇ×Toy StoryÔÇŁ z 1995 r.). Film pokazuje zwierz─Öta, kt├│re s─ů postawione w sytuacjach, kt├│re w spos├│b wyra┼║ny wywo┼éuj─ů w nich stres i strach. Notka na ko┼äcu filmu nie jest za┼Ť wystarczaj─ůco dobrze sformu┼éowane, aby usun─ů─ç wszelkie w─ůtpliwo┼Ťci.


Jaka by┼éa prawda? Z perspektywy czasu trudno orzec na 100%, wiadomo za┼Ť, ┼╝e tw├│rcy filmu nie byliby sk┼éonni potwierdzi─ç powy┼╝szych pog┼éosek, nawet gdyby takie sytuacje rzeczywi┼Ťcie mia┼éy miejsce. A trudno uwierzy─ç, ┼╝e tak si─Ö nie sta┼éo.


Nie ulega jednak w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e dzieci b─Öd─ů tym filmem zachwycone, a i doros┼éym przypomni on czasy dzieci┼ästwa, chocia┼╝ oczywi┼Ťcie inaczej ogl─ůda si─Ö go b─Öd─ůc dzieckiem, inaczej za┼Ť krytycznie jako osoba doros┼éa, ┼Ťwiadoma zakulisowych sytuacji.