馃幀 Omen (2006)

Zaktualizowano: 12 cze 2021

I wreszcie dochodzimy do tzw. Omenu 5 (jest pi膮ty je艣li chodzi o czas powstania, ale akcja cofa nas do pocz膮tku historii o Damienie), czyli remake鈥檜 z 2006 roku (re偶. John Moore), zatytu艂owanego po prostu Omen (ang. The Omen). Jest on do艣膰 wiernym odwzorowaniem orygina艂u z 1976 roku (pojawiaj膮 si臋 r贸偶nice, np. rodzaj 艣mierci przybranej matki Damiena). Film powsta艂 dok艂adnie na trzydziestolecie premiery pierwszej cz臋艣ci. Ciekawym zabiegiem jest obsadzenie Mii Farrow w roli niani ch艂opca. Jak pami臋tamy, ju偶 du偶o wcze艣niej wyst膮pi艂a ona w filmie opowiadaj膮cym o dziecku Szatana. Mam tu na my艣li oczywi艣cie kultowe Dziecko Rosemary (Rosemary鈥檚 Baby) z 1968 roku w re偶yserii Romana Pola艅skiego.


W najnowszym Omenie nie dziwi nas obecno艣膰 kolejnego, 鈥瀞trasz膮cego鈥 rottweilera. Poza tym pojawia si臋 te偶 tajemniczy czarny owczarek, wzrokowo porozumiewaj膮cy si臋 z ch艂opcem. Inne zwierz臋ta na ekranie to: 艂ab臋d藕, kaczki w parku, ma艂py w zoo: kapucynki, goryle (w kt贸re jednak wcielili si臋 ludzie) i (prawdopodobnie) rezusy. Ma艂py s膮 przera偶one obecno艣ci膮 dziecka, podobnie jak to mia艂o miejsce w pierwszej i czwartej cz臋艣ci cyklu. W sekwencji na cmentarzu widzimy szkielet zwierz臋cy (przypominaj膮cy jednak bardziej dinozaura) oraz dwa rottweilery.


Przedstawienia zwierz膮t to w tym przypadku konik na spr臋偶ynie na placu zabaw, dziecko przebrane za lwa na dzieci臋cej imprezie, ko艅 na obrazku, pluszowe zwierz臋ta w pokoju dziecinnym, orze艂 na budynku oraz rzygacz przypominaj膮cy wilko艂aka.


Trzeba przy tej okazji zastanowi膰 si臋, co symbolizuj膮 czarne psy (rottweilery i owczarek) oraz kruk.


Czarne psy z uwagi na sw贸j kolor kojarzy艂y si臋 od czas贸w 艣redniowiecza z mrokiem. Uwa偶ane by艂y za towarzyszy diab艂a. Ludzie wierzyli, 偶e posta膰 czarnego psa mo偶e przybra膰 czarownica. Wysoka inteligencja i umiej臋tno艣膰 鈥瀋zytania鈥 ludzkich emocji przez psa mog艂a kojarzy膰 si臋 ludziom z diabelskim rodowodem. Psy symbolizowa艂y wtedy grzech (zreszt膮 w podobny spos贸b zosta艂y ukazane w Biblii), a gromadz膮c si臋 w watahach sprawia艂y wra偶enie istot spiskuj膮cych przeciw ludziom. Kojarzono je ze z艂ym鈥menem.


W wielu mitologiach, jak r贸wnie偶 przekazach ludowych, czarne psy strzeg艂y piekielnych wr贸t, zwiastowa艂y 艣mier膰 i niebezpiecze艅stwo. Przyk艂adem takiego psa jest s艂ynny Pies Baskerville'贸w. Powie艣膰 autorstwa Sir Arthura Conana Doyle'a by艂a zreszt膮 kilkakrotnie zekranizowana. Jeden z plakat贸w do filmu Omen z 1976 roku sugeruje, 偶e czarny pies mo偶e te偶 by膰 po prostu alter ego ch艂opca (jest cieniem, kt贸ry rzuca dziecko).


Warto w tym miejscu wspomnie膰 o jeszcze jednym, mniej znanym aspekcie stereotypizacji czarnych ps贸w. Chodzi o tzw. syndrom czarnego psa w schroniskach dla zwierz膮t. Co ciekawe, przeprowadzono badanie na ten temat, kt贸re wykaza艂o pewne rozbie偶no艣ci: ot贸偶 w Polsce czarny pies kojarzy si臋 z agresj膮 (鈥瀉gresywn膮鈥 ras膮), a wi臋c budzi l臋k. W Stanach Zjednoczonych z kolei taki pies jest pomijany podczas adopcji, co mo偶e sko艅czy膰 si臋 dla niego eutanazj膮.

Kruk w kontek艣cie ukazanym w Omenie 2 jest zwiastunem 艣mierci. Symbolizuje te偶 mi臋dzy innymi chorob臋, niepok贸j, z艂e wr贸偶by, z艂e przeczucia, proroctwo i samotno艣膰. Ptak ten pojawia si臋 zreszt膮 w wielu filmach (niekoniecznie horrorach), ale o tym opowiem przy innej okazji.


Poziom poszczeg贸lnych cz臋艣ci Omenu jest oczywi艣cie r贸偶ny: w mojej ocenie najlepiej wypada film z 1976 roku, nast臋pnie wyr贸偶ni艂abym cz臋艣膰 drug膮 (w kt贸rej Damien jest nastolatkiem 鈥 bardzo ciekaw膮 kreacj臋 tej postaci stworzy艂 Jonathan ) i ostatni膮 wersj臋 z 2006 roku. Cz臋艣膰 trzecia (ogl膮damy doros艂ego Damiena) i czwarta s膮 mniej interesuj膮ce (r贸wnie偶 aktorsko) i jednak troch臋 鈥瀙rzekombinowane鈥 pod wzgl臋dem fabu艂y.


Rzecz膮, kt贸ra jednak najlepiej zapada w pami臋膰 (przynajmniej moj膮) jest 鈥瀦艂owieszcza鈥 ch贸ralna muzyka powa偶na, konsekwentnie ilustruj膮ca wydarzenia we wszystkich cz臋艣ciach serii tego horroru. Zreszt膮 w 1977 roku pierwszy Omen otrzyma艂 Oscara w艂a艣nie w kategorii Najlepsza muzyka oryginalna. Jej autorem jest Jerry Goldsmith. Film by艂 r贸wnie偶 nominowany w kategorii: Najlepsza piosenka (chodzi艂o o 鈥濧ve Satani鈥). Nominacja do Z艂otego Globa w kategorii Najbardziej obiecuj膮cy nowy aktor pow臋drowa艂a za艣 do Harveya Stephensa, kt贸ry zagra艂 ma艂ego Damiena. Po latach pojawi艂 si臋 on r贸wnie偶 w roli reportera w Omenie z 2006 roku.


Ogl膮daj膮c seri臋 nast臋pnym razem zwr贸膰cie uwag臋 na zwierz臋ce tropy. Wyszukiwanie nawet najmniejszych animalistycznych emblemat贸w to dobra zabawa, i z pewno艣ci膮 przy okazji tej serii film贸w jej Wam nie zabraknie.