­čÄČ Osio┼éek Magdany (1955)

Zaktualizowano: cze 12


ÔÇ×Osio┼éek MagdanyÔÇŁ to radziecki debiut fabularny Tengiza Abu┼éadze i Rezo Czcheidze, okre┼Ťlany pocz─ůtkiem ÔÇ×Nowej FaliÔÇŁ w kinie sowieckim. Dzieje si─Ö na terenie Gruzji w 1895 r., a praktycznie 97% zdj─Ö─ç zosta┼éo nakr─Öconych w plenerze. Nie jest oparty na scenariuszu oryginalnym, ale jest adaptacj─ů opowiadania ÔÇ×Lurja MagdaniÔÇŁ z 1890 r. znanej gruzi┼äskiej pisarki Ekateriny Gabaszwili.


Jest to dramatyczna opowie┼Ť─ç o samotnej matce ÔÇô wdowie (tytu┼éowej Magdanie) i tr├│jce jej dzieci: dw├│ch c├│rkach (m┼éodsza ma pi─Ö─ç lat) i synu. Rodzina jest bardzo uboga, a kobieta ci─Ö┼╝ko pracuje fizycznie, roznosz─ůc w glinianych naczyniach jogurt. Jest przem─Öczona i zdarza jej si─Ö zasn─ů─ç na siedz─ůco, ale dzielnie walczy o byt. Ludzie w wiosce ┼╝yj─ů blisko natury, a wyprawa do miasta do du┼╝e wydarzenie.

W filmie widzimy typowo gospodarskie zwierz─Öta: kury, kaczki (w tym jedn─ů z m┼éodymi), kozy, konie, ciel─Ö, psa, a tak┼╝e sporo os┼é├│w, nios─ůcych na swych grzbietach worki wype┼énione po brzegi w─Öglem i innymi towarami.


Osi─ů konfliktu pomi─Ödzy Magdan─ů, a kupcem sprzedaj─ůcym w─Ögiel, okrutnym i chciwym, kt├│ry posiada wiele os┼é├│w, staje si─Ö tytu┼éowy osio┼éek. Kupiec nie szcz─Ödzi zwierz─Ötom bat├│w i kopania, a pomaga mu m┼éody krewny, kt├│ry m├│wi mu, ┼╝e nie ma sumienia, poniewa┼╝ g┼éodzi swoje zwierz─Öta i nie daje im pi─ç. Kiedy jeden z osio┼ék├│w pada wyczerpany pod niesionym przez siebie tobo┼éem, na m─Ö┼╝czy┼║nie nie robi to wra┼╝enia i ka┼╝e go ch┼éopakowi zrzuci─ç do w─ůwozu (ta ÔÇ×radaÔÇŁ pojawi si─Ö w filmie jeszcze dwukrotnie). Ten nie zgadza si─Ö i przejmuje brzemi─Ö zwierz─Öcia. Ledwo ┼╝ywego osio┼éka znajduj─ů dzieci Magdany i zabieraj─ů do domu. Troszcz─ůc si─Ö o nie i odkarmiaj─ůc, doprowadzaj─ů go do stanu, w kt├│rym mo┼╝e pomaga─ç Magdanie przy pracy, tak jak ko┼ä pomaga┼é Tewje Mleczarzowi w ÔÇ×Skrzypku na dachuÔÇŁ. Osio┼éek nazwany Lurja jest przyozdabiany kwiatami, a na drog─Ö dostaje dodatkow─ů porcj─Ö trawy na wypadek gdyby zg┼éodnia┼é.


Niestety, chciwy kupiec rozpoznaje w mie┼Ťcie zwierz─Ö po bli┼║nie na uchu. Oskar┼╝a biedn─ů Magdan─Ö o kradzie┼╝ i ca┼éa sprawa trafia przed oblicze s─ůdu. Jaki jest fina┼é ÔÇô nie zdradz─Ö, zach─Öcaj─ůc jednocze┼Ťnie do obejrzenia obrazu.


Jest to bardzo dobry film z przejmuj─ůc─ů muzyk─ů i pi─Öknymi zdj─Öciami (kadr z sylwetkami na wzg├│rzu). Zdj─Öcia wykonano g┼é├│wnie w zbli┼╝eniach i p├│┼ézbli┼╝eniach, co pozwala na bie┼╝─ůco ┼Ťledzi─ç wszystkie emocje pojawiaj─ůce si─Ö na twarzach g┼é├│wnych bohater├│w. W 1956 r. film otrzyma┼é nagrod─Ö na Mi─Ödzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes dla Najlepszego filmu kr├│tkometra┼╝owego, cho─ç tak naprawd─Ö jest filmem ┼Ťredniometra┼╝owym, gdy┼╝ trwa nieco ponad godzin─Ö.


Film pokazuje os┼éy w spos├│b stereotypowy. Chcia┼éoby si─Ö powiedzie─ç, ┼╝e jest to znakiem czasu, niestety w krajach po┼éudniowych los tych zwierz─ůt nie uleg┼é znacznej poprawie. W filmie oty┼éy kupiec prawie przygniata do ziemi biedne zwierz─Ö, na kt├│rym jedzie, a kije czy baty to atrybut nawet syna Magdany, kt├│ry jakoby najbardziej pokocha┼é zwierz─Ö. Lurja oczywi┼Ťcie musi te┼╝ by─ç uparty, widzimy wi─Öc scen─Ö, kiedy staje w rzece i nie daje si─Ö stamt─ůd wyci─ůgn─ů─ç.


Niestety, trudno dotrze─ç do szczeg├│┼éowych informacji na temat produkcji filmu, a tym bardziej graj─ůcych w nim zwierz─ůt. Jeden z widz├│w nazwa┼é ÔÇ×Osio┼éka MagdanyÔÇŁ gruzi┼äskim ÔÇ×Z┼éodziejem rower├│wÔÇŁ (kt├│rego re┼╝yserem by┼é Vittorio De Sica) i rzeczywi┼Ťcie, mo┼╝na tu dostrzec pewne analogie, chocia┼╝ gruzi┼äski film jest mimo to oryginalny, a wydarzenia w nim zawarte ÔÇô bardzo dramatyczne. W filmie m├│wi si─Ö o krzywdzie zwierz─ůt, jednocze┼Ťnie pokazuj─ůc zn─Öcanie si─Ö nad nimi. Kolejne sceny ukazuj─ů i dramat ludzi, i biednych os┼é├│w, kt├│re skazane na cz┼éowieka musz─ů znosi─ç kolejne razy, dop├│ki nie padn─ů z wyczerpania, o ile nikt im nie pomo┼╝e tak, jak Lurji pomog┼éy dzieci.