top of page

馃幀 Sm臋tarz dla zwierzak贸w (1989) vs. 馃幀 Sm臋tarz zwierz膮t (2019)

Zaktualizowano: 11 cze 2021


Kt贸偶 z nas, kto straci艂 ukochane zwierz臋, nie my艣la艂 o tym, jak cudownie by艂oby m贸c przywr贸ci膰 je do 偶ycia i jeszcze raz przytuli膰... Fantazj臋 na ten temat rozwin膮艂 dla nas Stephen King w swojej powie艣ci z 1983 r. Przyznam, 偶e sam pomys艂 mo偶e zaintrygowa膰 widza. Psim odpowiednikiem podobnej historii jest animowany 鈥濬rankenweenie鈥 Tima Burtona, kt贸ry bardzo ceni臋.


Oparte na powie艣ci Kinga pod tym samym tytu艂em 鈥濻m臋tarz dla zwierzak贸w鈥 oraz powsta艂y dok艂adnie 30 lat p贸藕niej 鈥濻m臋tarz zwierz膮t鈥 w re偶yserii Kevina Kolscha i Dennisa Widmyersa okazj膮 do przyjrzenia si臋 adaptacji powie艣ci kr贸la grozy oraz do por贸wnania orygina艂u z 1989 r. z niedawnym remakiem.


Czytelnicy 鈥濻m臋tarza鈥 nie b臋d膮 mieli najmniejszego problemu z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, kt贸ry z tych film贸w jest bli偶szy (a nawet bardzo wierny) ksi膮偶kowemu orygina艂owi. Tak, wersja z 1989 r. Od razu powiem, 偶e jest to te偶 film, kt贸ry wol臋 od remake鈥檜, chocia偶 ten drugi podoba mi si臋 z uwagi na jeden element, ale to za chwil臋.


Co 艂膮czy oba filmy? Powie艣ciowy szkielet: rodzina 2+2, przeprowadzka z powodu otrzymania posady doktora w ma艂ej miejscowo艣ci, starszy s膮siad naprzeciwko. P臋dz膮ce z zawrotn膮 szybko艣ci膮 ci臋偶ar贸wki-kolosy, kt贸re chyba zawsze b臋d膮 mi si臋 kojarzy膰 z ameryka艅skim kinem drogi. Pascow umieraj膮cy niemal偶e na r臋kach Louisa. Le艣ny cmentarz dla zwierz膮t za艂o偶ony przez dzieci, kt贸rych pupile (g艂贸wnie psy i koty, ale nie tylko, bo pochowana jest tam m.in. z艂ota rybka) najcz臋艣ciej straci艂y 偶ycie pod ko艂ami tych偶e gigant贸w szos. Wygl膮d ch艂opca odtwarzaj膮cego rol臋 Gage鈥檃 jest do艣膰 zbli偶ony i z ca艂ej rodziny to on najbardziej przypomina bohatera poprzedniej ekranizacji. Ponadto, w obu przypadkach w napisach ko艅cowych tw贸rcy film贸w zapewniaj膮, 偶e podczas produkcji nie ucierpia艂o 偶adne zwierz臋.


Kolejno艣膰 zdarze艅, kwestie wypowiadane przez bohater贸w, trauma z dzieci艅stwa Rachel, zwi膮zana ze 艣mierci膮 siostry 鈥 wszystko to jest bli偶sze ksi膮偶ki w pierwotnej ekranizacji.


To, co mnie zapad艂o najbardziej w pami臋膰 w filmie z ko艅ca lat 80., to maluch z bardzo plastyczn膮 buzi膮 w roli Gage鈥檃 oraz oczywi艣cie kot jego starszej siostry Ellie, Church (czyli Winston Churchill), kt贸ry w filmie jest niebieskim kotem brytyjskim.

Co r贸偶ni obydwie wersje (a mamy tu zmian臋 bardzo zaskakuj膮c膮, a wr臋cz 鈥瀘dje偶d偶aj膮c膮鈥 od powie艣ci niczym wspomniana ci臋偶ar贸wka)? Zacznijmy od kota.


W pierwszym filmie Church mia艂 co gra膰: wyst臋puje w wielu scenach (po raz pierwszy widzimy go w przezroczystym transporterku, kiedy to mamy uj臋cie z jego punktu widzenia). Kot cz臋sto towarzyszy dziewczynce, ale ju偶 w 25. min ginie na ruchliwej ulicy (mimo tego, 偶e zgodnie z rad膮 s膮siada o imieniu Jud zosta艂 wykastrowany 鈥瀊y si臋 nie w艂贸czy艂鈥). Zakopany na dawnym cmentarzu rdzennych mieszka艅c贸w Ameryki kot powraca, jednak nie jest ju偶 sob膮, dawnym Churchem: brzydko pachnie i jest brudny, oczy 艣wiec膮 mu 偶贸艂tym i zielonym blaskiem (a bywa, 偶e jedno oko 偶贸艂tym, a drugie zielonym jednocze艣nie), syczy i k艂adzie uszy po sobie (reaguje tak g艂贸wnie na Louisa). Przeskakuj膮c do przodu 鈥 staje si臋 towarzyszem i pomocnikiem Gage鈥檃, gdy ten powraca w swojej 偶膮dnej mordu wersji. Wsp贸艂praca kota i ma艂ego ch艂opca doprowadza do tego, 偶e Church skutecznie odwraca uwag臋 Juda, podczas gdy Gage zadaje mu cios skalpelem. Ostatecznie Louis (nie bez problem贸w) chwyta kota i usypia go. Podobne plany ma w stosunku do morduj膮cego przedszkolaka. Zreszt膮 dzieci morduj膮ce w horrorach to bardzo ciekawy w膮tek, obfituj膮cy w wiele postaci w r贸偶nym wieku.


Wersja z 2019 r. modyfikuje znacz膮co wygl膮d kota: jest to p贸艂d艂ugow艂osy kot w typie kota norweskiego le艣nego, pr臋gowany, do艣膰 du偶y, jednak znacznie bardziej smuk艂y ni偶 kot w filmie z 1989 r., kt贸ry zosta艂 zaaprobowany przez pisarza, a nawet zagra艂 w nim epizod (ksi膮dz na cmentarzu). Z napis贸w ko艅cowych wiemy, 偶e rol臋 Churcha zagra艂y cztery koty o imionach: Leo (kt贸ry zmar艂 kilka miesi臋cy po premierze filmu), Tonic, Jader i JD. Z kolei w artykule wspominaj膮cym o 艣mierci Leo jest mowa o o艣miu kotach. W filmie z 1989 r. zagra艂o 8 lub 9 kot贸w. Zdecydowano si臋 na brytyjczyki, poniewa偶 wed艂ug re偶yserki Mary Lambert by艂y puchate i kojarzy艂y jej si臋 z zabawkami, kt贸re o偶ywaj膮 podobnie jak laleczka Chucky.


W filmie z 89鈥 roku kot nie pojawia si臋 w napisach ko艅cowych. Poza Churchem w pierwszym filmie widzieli艣my skunksa przechadzaj膮cego si臋 po zwierz臋cym cmentarzu oraz Biffa, psa Juda w retrospekcji si臋gaj膮cej czas贸w jego dzieci艅stwa. W nowej wersji mamy tylko kota, a to, co si臋 powtarza, to g艂osy ptak贸w.

Nowa wersja w jednej ze scen ukazuje te偶 trofeum my艣liwskie w postaci jelenia na 艣cianie.To, co stanowi novum, to scena z 8. minuty filmu, kiedy Rachel z c贸rk膮 s膮 艣wiadkami dzieci臋cej procesji, towarzysz膮cej ostatniej drodze psa, kt贸rego transportuj膮 na taczce. Dzieci maj膮 na g艂owach zagadkowe, zwierz臋ce maski (konia, zaj膮ca, myszy, kota i psa). W膮tek kociej maski powraca zreszt膮 w drugiej cz臋艣ci filmu. Pojawia si臋 tutaj nawi膮zanie do Wendigo, czyli podobnego do cz艂owieka stworzenia, zamieszkuj膮cego rzekomo lasy w Quebecu i w p贸艂nocnych Stanach Zjednoczonych, pojawiaj膮cego si臋 w mitologii Indian z plemion Algonkin贸w. Pono膰 powstaje ono z cz艂owieka odrzuconego przez ukochan膮 osob臋.


Remake postaci Louisa wywozi kota do lasu (!), ale ten oczywi艣cie wraca鈥anim to jednak nast膮pi, pojawia si臋 dziwna sugestia, 偶e pluszowy kot jest w stanie zast膮pi膰 Ellie przyjaciela (dziewczynka cieszy si臋, jakby wygra艂a milion dolar贸w). Kiedy kot powraca, nast臋puje nieoczekiwany zwrot akcji, kt贸ry rzeczywi艣cie zaskakuje podczas pierwszego seansu: pod ci臋偶ar贸wk膮 ginie nie Gage, ale Ellie, i to na niej skupia si臋 dalsza cz臋艣膰 filmu. Dziewczynka wskrzeszona na skutek dzia艂a艅 ojca jest dzika i nieobliczalna niczym Church 鈥 buzuje w niej agresja, jest zazdrosna o matk臋 i brata. To, co najbardziej podoba艂o mi si臋 w tej wersji (King widz膮c j膮 z pewno艣ci膮 nie by艂 zachwycony) to ko艅cowe sceny, kiedy Ellie wygl膮da upiornie niczym ma艂e zombie, rzucaj膮ce si臋 na w艂asnego ojca. Scena na cmentarzu jest niez艂a, a zako艅czenie interesuj膮ce, chocia偶 posz艂o zdecydowanie dalej ni偶 pierwowz贸r (tam, jak pami臋tamy, film ko艅czy si臋 w momencie zabicia przez zombie-Rachel Louisa, a Ellie prze偶ywa, poniewa偶 zosta艂a u dziadk贸w): oto Gage, kt贸ry dla w艂asnego bezpiecze艅stwa zosta艂 zamkni臋ty w aucie, budzi si臋 rano i widzi nadci膮gaj膮ce powoli trzy postaci: Louisa, Rachel i Ellie鈥 偶e s膮 troch臋 ub艂oceni i dziwnie na niego patrz膮鈥a mask臋 wskakuje r贸wnie偶 triumfalnie rozczochrany Church, a wi臋c za chwil臋 ca艂a rodzina zn贸w b臋dzie w komplecie鈥




bottom of page