馃幀 Tyke. S艂o艅 wyj臋ty spod prawa (2015)


Film dokumentalny pt. Tyke. S艂o艅 wyj臋ty spod prawa (ang. Tyke. The Elephant Outlaw) z 2015 r. w re偶yserii Susan Lambert to biografia s艂onicy afryka艅skiej urodzonej w 1974 r. w Mozambiku, kt贸ra by艂a zmuszana do wyst臋p贸w w kolejnych cyrkach w Stanach Zjednoczonych. B臋dzie to opowie艣膰 o bohaterce tragicznej, kt贸ra swoje pragnienie odzyskania wolno艣ci przyp艂aci艂a 偶yciem. W ko艅cu ludzie nie s膮 przyzwyczajeni do sprzeciwu ze strony zwierz膮t, a Tyke wielokrotnie sygnalizowa艂a, 偶e nie chce pogodzi膰 si臋 ze swoim losem.


Ponadgodzinny dokument, kt贸ry jest dost臋pny na Netfliksie, to dla mi艂o艣nik贸w zwierz膮t wyzwanie. Film obfituje w materia艂y pokazuj膮ce ostatnie chwile s艂onicy. Re偶yserka zadba艂a o to, aby w jej sprawie wypowiedzia艂y si臋 dwie strony; byli treserzy oraz 鈥瀗awr贸cona鈥 treserka, kt贸ra po czasie (lepiej p贸藕no ni偶 wcale) zrozumia艂a, jak膮 krzywd臋 wyrz膮dza艂a s艂oniom podczas swojej kariery zawodowej

Narracja zosta艂a poprowadzona w taki spos贸b, 偶e pomimo niew膮tpliwej tragedii, r贸wnie偶 ludzkiej (by艂a ofiara 艣miertelna 鈥搕reser Tyke i ranni), to jednak sympatyzujemy ze s艂onic膮, kt贸ra sta艂a si臋 ofiar膮 ludzkiej przemocy i chciwo艣ci.


Tragedii mo偶na by艂o zapobiec, gdyby treserzy powa偶nie potraktowali sprzeciw zwierz臋cia i w por臋 wycofali je z wyst臋p贸w. Tak si臋 jednak nie sta艂o i podj臋ta w trakcie wyst臋pu na Hawajach pr贸ba ucieczki powiod艂a si臋 zwierz臋ciu. Zdeterminowana, zrozpaczona i oszala艂a ze strachu s艂onica bieg艂a ulicami Honolulu, stwarzaj膮c oczywiste zagro偶enie dla wszystkich, kt贸rych spotka艂a na swojej drodze.


Jak to cz臋sto w takich przypadkach bywa, za win臋 cz艂owieka zap艂aci艂o zwierz臋 鈥 samica zosta艂a zastrzelona. Mia艂a zaledwie 20 lat鈥 20 sierpnia 1994 r., a oddano do niej a偶 86 strza艂贸w! Umiera艂a w m臋czarniach, otoczona ha艂asem, gapiami, zawiedziona po raz kolejny przez cz艂owieka, kt贸ry pozbawi艂 j膮 mo偶liwo艣ci realizacji gatunkowych potrzeb i szcz臋艣liwego 偶ycia na wolno艣ci.


Dlaczego Tyke jest wyj膮tkowa? Pokaza艂a ludziom, 偶e zwierz臋ta te偶 maj膮 swoje marzenia i d膮偶enia. Ona dla swojego marzenia o wolno艣ci gotowa by艂a ponie艣膰 ka偶d膮 cen臋. Jej wola walki i desperacja przypominaj膮 nam o wszystkich zwierz臋tach na ca艂ym 艣wiecie, kt贸re jeszcze cierpi膮 w cyrkach. Nie odwiedzajmy cyrk贸w ze zwierz臋tami, a mo偶e kt贸rego艣 dnia doczekamy chwili, kiedy przestan膮 by膰 one w nich wykorzystywane do pracy.