­čÄČ Zakochany kundel (1955)

Zaktualizowano: cze 12


Jeden z najsmutniejszych disneyowskich filmów, jest zarazem jednym z moich ulubionych i na przestrzeni lat to się nie zmieniło.


ÔÇ×Zakochany kundelÔÇŁ (ang. Lady and the Tramp) w re┼╝yserii trio o sk┼éadzie: Clyde Geronimi, Wilfred Jackson i Hamilton Luske to 15. film pe┼énometra┼╝owy w dorobku Disneya, a zarazem pierwszy, kt├│ry powsta┼é w Cinemascope (metodzie realizacji szerokoekranowej, panoramicznej).


W 2011 r. film doczeka┼é si─Ö sequelu zatytu┼éowanego ÔÇ×Zakochany kundel II: Przygody ChapsaÔÇŁ, kt├│ry opowiada o losach syna Lady i Trampa, a w 2019 r. film fabularny z ┼╝ywymi psami (tego jeszcze nie widzia┼éam) pt. ÔÇ×Zakochany kundelÔÇŁ.

Moj─ů ulubion─ů wersj─ů dubbingowan─ů jest z pewno┼Ťci─ů ta z 1961 r., kiedy w rol─Ö Trampa wcieli┼é si─Ö Wie┼äczys┼éaw Gli┼äski, a w Lady ÔÇô Kalina J─Ödrusik.


Nie b─Öd─Ö streszcza─ç fabu┼éy, bo film jest bardzo znany. Warto jednak podkre┼Ťli─ç, ┼╝e porusza wa┼╝ny temat pozycji psa w domu w momencie, gdy pojawia si─Ö w nim dziecko i tego, jak patrzy on na t─Ö sytuacj─Ö ze swojego punktu widzenia. Niekt├│rzy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e zwierz─Öta nie mog─ů odczuwa─ç zazdro┼Ťci, jednak do┼Ťwiadczenie ┼╝yciowe zdaje si─Ö temu przeczy─ç, s─ů one bowiem zazdrosne nie tylko o uwag─Ö po┼Ťwi─Öcan─ů innym zwierz─Ötom mieszkaj─ůcym z nimi w domu, lecz tak┼╝e wobec ludzkich cz┼éonk├│w rodziny.


Taka sytuacja przydarzyła się arystokratycznej, pięknej cocker spanielce o imieniu Lady. Młoda suczka nie rozumie, dlaczego nie jest już najbardziej kochanym stworzeniem w domu.


Od czasu pojawienia si─Ö na ┼Ťwiecie syna opiekun├│w Lady rozpoczynaj─ů si─Ö wszystkie jej problemy. Traci poczucie bezpiecze┼ästwa i czuje si─Ö kompletnie niepotrzebna. Na szcz─Ö┼Ťcie po wielu perypetiach sytuacja si─Ö unormuje.


W ÔÇ×Zakochanym kundluÔÇŁ pojawia si─Ö bardzo du┼╝a ilo┼Ť─ç zwierz─ůt, poczynaj─ůc od najrozmaitszych ps├│w. I tak mamy wspomnian─ů Lady, tytu┼éowego kundla Trampa, s─ůsiad├│w Lady: teriera szkockiego Kilta i cz─Östo spotykanego u Disneya przedstawiciela bloodhounda, Wiarusa. Poza tym s─ů trzy brytany tworz─ůce uliczny gang oraz psy w schronisku. Tutaj widzimy du┼╝o kundelk├│w (w tym dwa p┼éacz─ůce psiaki, jeden z nich jest prze┼Ťliczny), ale te┼╝ rasowc├│w: suczk─Ö peki┼äczyka Peg, charta rosyjskiego Borysa, chihuahu─Ö Pedra, jamnika kr├│tkow┼éosego oraz buldoga angielskiego. Na wystawie sklepu zoologicznego widniej─ů szczeni─Öta.


W filmie pojawiaj─ů si─Ö dwa koty ÔÇô bli┼║ni─Öta syjamskie Si i Am, kt├│re brawurowo wykonuj─ů jedn─ů z piosenek. W wyniku ich intrygi Lady traci wzgl─Ödy u cioci Sary, ich opiekunki.


W scenie w parku pojawiaj─ů si─Ö dwa ┼éab─Ödzie i dwie sowy (w ko┼äcu to miejsce spotka┼ä zakochanych). W ogrodzie zoologicznym Lady i Tramp spotykaj─ů trzy s┼éonie, dwa lwy, trzy ma┼épy, ┼╝yrafy, aligatora, rozchichotan─ů hien─Ö i bobra. Ponadto w innych scenach udzia┼é bior─ů: kanarek, kury (dwukrotnie s┼éycha─ç pianie koguta), g─ůsienica, dwa go┼é─Öbie, ko┼ä przy doro┼╝ce lekarza, dwa konie przy wozie rakarza oraz tygrys na ulicznym afiszu.


Prawdziwym czarnym charakterem jest olbrzymi szczur, kr─ů┼╝─ůcy wok├│┼é domu bohater├│w.


Warto wspomnie─ç o ciekawych kulisach powstania filmu. Sam pomys┼é zrodzi┼é si─Ö ju┼╝ w 1937 r., kiedy jeden z rysownik├│w pokaza┼é Disneyowi szkice swojego springer spaniela o imieniu...Lady. Wtedy jednak nie zyska┼é on jego aprobaty. Jednak po jakim┼Ť czasie za┼éo┼╝yciel wytw├│rni kupowa┼é dla ┼╝ony prezent gwiazdkowy, kt├│rym by┼éÔÇŽ zapakowany w pude┼éko szczeniak. Wtedy to w g┼éowie Disneya powsta┼é pomys┼é na scen─Ö kt├│ra potem pojawi┼éa si─Ö w filmie.


Posta─ç Trampa mia┼éa podw├│jn─ů genez─Ö: Walt Diseny natrafi┼é na opowiadanie ÔÇ×Happy Dan: The Cynical DogÔÇŁ Warda GreeneÔÇÖa, do kt├│rego prawa naby┼é, ponadto jeden ze scenarzyst├│w podczas spaceru zauwa┼╝y┼é psa-w┼é├│cz─Ög─Ö. Zosta┼é on schwytany i zaadoptowany przez Disneya. Podobnie jak mia┼éo to miejsce w przypadku ÔÇ×BambiÔÇŁ, pies (jak i wiele innych czworonog├│w) pos┼éu┼╝y┼é jako obiekt obserwacji rysownik├│w. Disney s┼éusznie wymaga┼é od rysownik├│w precyzji w odtwarzaniu sposobu poruszania si─Ö i zachowa┼ä zwierz─ůt w zale┼╝no┼Ťci od gatunku, dlatego tw├│rca postaci szczura mia┼é na biurku klatk─Ö z gryzoniem, aby obserwowa─ç go w trakcie rysowania.


ÔÇ×Zakochany kundelÔÇŁ nie jest pozbawiony przemocy: widzimy dwie walki i w obu udzia┼é bierze Tramp (raz ratuj─ůc Lady przed bezpa┼äskimi psami, drugi raz broni─ůc dziecka jej pa┼ästwa przed atakiem szczura), s─ů wi─Öc one dobrze umotywowane. Mimo to, dodaj─ů obrazowi dodatkowej dramaturgii. Zreszt─ů to Disney zak┼éada┼é pierwotnie, ┼╝e Wiarus zginie podczas po┼Ťcigu za wozem rakarza odwo┼╝─ůcym Trampa do schroniska, jednak wytw├│rnia obawia┼éa si─Ö krytyki opinii publicznej. W ko┼äcu to film adresowany do dzieci, dlatego ostatecznie Wiarusa wskrzeszono.


Pierwsze recenzje filmu, np. pochodz─ůca z ÔÇ×The New York TimesÔÇŁ autorstwa Bosleya Crowthera opublikowana 24 czerwca 1955 r., nie by┼éy o dziwo zbyt pochlebne. Chwalono postaci kot├│w, hieny i bobra, natomiast sama historia i psi romans nie zachwyci┼éy krytyka. Po latach trudno w to uwierzy─ç, poniewa┼╝ ten klasyk animacji jest chyba jednym z najbardziej lubianych dzie┼é Walta Disneya, a scena w┼éoskiej kolacji przy ┼Ťwiecach i psiego poca┼éunku przesz┼éa ju┼╝ do historii.


Film zachwyca nadal przepi─Ökn─ů animacj─ů, a patyna czasu tylko dodaje mu uroku.