­čÄČ Atalanta (1934)


Film przedwcze┼Ťnie zmar┼éego Jeana Vigo to genialny komediodramat rozgrywaj─ůcy si─Ö w du┼╝ej mierze na barce. Fabu┼éa w du┼╝ym skr├│cie: Juliette po┼Ťlubia Jeana (kapitana tej┼╝e barki) i tym samym zaczyna z nim dzieli─ç ÔÇ×wodne ┼╝ycieÔÇŁ. Towarzyszy im marudny, stary marynarz Jules, nie wylewaj─ůcy za ko┼énierz kolekcjoner bibelot├│w zbieranych podczas morskich podr├│┼╝y. Pomi─Ödzy nimi zobaczymy np. cios s┼éonia, ├│wcze┼Ťnie cz─Öst─ů ÔÇ×ozdob─ÖÔÇŁ pomieszcze┼ä. Poza tym jest wielkim mi┼éo┼Ťnikiem kot├│w i w zwi─ůzku z tym na statku zobaczymy ich co najmniej 10 (w mi─Ödzyczasie czarna kotka rodzi na ┼é├│┼╝ku koci─Öta). Koty s─ů wi─Öc wsz─Ödzie: na przystani, w kajutach, siedz─ů przy gramofonie lub wewn─ůtrz jego tuby. Marynarz ho┼éubi je i nie da im zrobi─ç krzywdy. Futrza┼Ťci towarzysze z pewno┼Ťci─ů ocieplaj─ů wizerunek tego twardego wilka morskiego, kt├│ry jak si─Ö okazuje za nieprzyst─Öpn─ů fasad─ů ukrywa go┼é─Öbie serce.


Koty cz─Östo pl─ůcz─ů si─Ö pod nogami i nieraz m┼éoda para musi im ust─Öpowa─ç, poniewa┼╝ tak naprawd─Ö na barce rz─ůdzi Jules, a nie Jean.


Opowiadaj─ůc o tym filmie w swoim genialnym podka┼Ťcie, Spoilermaster -podcast do s┼éuchania po seansie https://www.youtube.com/watch?v=Iz_ZlVQuAWw podaje za Marin─ů Warner (krytyczk─ů sztuki), ┼╝e maksymalna liczba kot├│w pojawiaj─ůcych si─Ö w jednej scenie to sze┼Ť─ç zwierz─ůt. Polecam Wam odcinek Micha┼éa o tym filmie (jak i oczywi┼Ťcie ca┼éy podcast, kt├│ry znajdziecie tutaj: https://www.facebook.com/spoilermasterpodcast)


Z kolei Mark DÔÇÖAngelo pisz─ůc o tym filmie, odnotowuje, ┼╝e ÔÇ×Pocz─ůtkowo Simon [aktor graj─ůcy Julesa] mia┼é mie─ç tylko jednego du┼╝ego psa, co pozwoli┼éoby na bardziej tradycyjn─ů dynamik─Ö. Jednak Vigo dorasta┼é w┼Ťr├│d bezpa┼äskich kot├│w, kt├│re zaw┼éadn─Ö┼éy domem, i zamiast tego postanowi┼é uczyni─ç posta─ç mi┼éo┼Ťnikiem kot├│w. Zamiast da─ç Simonowi jednego kota, zdecydowa┼é si─Ö da─ç mu 10. W zwi─ůzku z tym, poza kilkoma scenami, kt├│re rozgrywaj─ů si─Ö na l─ůdzie, prawie nie ma uj─Öcia w ÔÇ×AtalancieÔÇŁ, kt├│re nie zawiera┼éoby kota w tle, kt├│ry robi swoje. Nie jestem pewien, czy istnieje inna fikcyjna opowie┼Ť─ç z tak wieloma przypadkowymi dzia┼éaniami zwierz─ůt (tj. zwierz─Ö nie jest punktem centralnym). I okazuje si─Ö, ┼╝e ma to fascynuj─ůcy wp┼éyw na spos├│b funkcjonowania filmuÔÇŁ. Jego uwagi s─ů te┼╝ trafne, je┼Ťli chodzi o nasze postrzeganie kot├│w w filmach: ÔÇ×Psa lub konia mo┼╝na wyszkoli─ç do wykonywania pewnych czynno┼Ťci, ale nigdy nie mo┼╝e dzia┼éa─ç, w sensie udawania, ┼╝e nie jest fotografowany (ÔÇŽ). W rezultacie, gdy zobaczysz zwierz─Ö na zdj─Öciu, trudno nie skoncentrowa─ç si─Ö na nim, poniewa┼╝ nie wiadomo, co ma zamiar zrobi─ç. Nie wie, ┼╝e jest w filmie, a to automatycznie czyni go bardziej atrakcyjnym na pewnym poziomie ni┼╝ ludzie na pierwszym planie, kt├│rzy wiedz─ů, ┼╝e s─ů w filmie. I chocia┼╝ wszystko to dotyczy ka┼╝dego zwierz─Öcia, prawdopodobnie jeszcze bardziej dotyczy kot├│w, kt├│re naprawd─Ö nie dbaj─ů o to, co ktokolwiek na planie wola┼éby, aby robi┼éy, a czego nie. Jak mo┼╝esz nie gapi─ç si─Ö na kota? (ÔÇŽ) Najwyra┼║niej Vigo zwraca┼é uwag─Ö na obecno┼Ť─ç kota w scenie, upewniaj─ůc si─Ö, ┼╝e nie pojawia si─Ö lub nie znika w tajemniczy spos├│b z uj─Öcia na uj─Öcie. A jednak zastanawiam si─Ö, czy kiedykolwiek przysz┼éo mu do g┼éowy, jak rozpraszaj─ůca mo┼╝e by─ç dla widz├│w desperacka pr├│ba kociaka utrzymania r├│wnowagi na unosz─ůcych si─Ö ramionach [Jules nosi go na ramieniu]. ┼╗adna narracja ani przedstawienie nie mo┼╝e konkurowa─ç z nie symulowan─ů walk─ů z si┼é─ů od┼Ťrodkow─ů i grawitacj─ůÔÇŁ. S┼éuszna jest te┼╝ jego uwaga, gdy wskazuje na scen─Ö, w kt├│rej koty najwyra┼║niej zosta┼éy ÔÇ×rzuconeÔÇŁ przez ekip─Ö spoza kadru na m┼éod─ů par─Ö, gdy┼╝ w do┼Ť─ç nienaturalny spos├│b raptownie w nim si─Ö pojawiaj─ů.


Film ma ju┼╝ warto┼Ť─ç historyczn─ů, a obecno┼Ť─ç kot├│w tylko pot─Öguje ciekawo┼Ť─ç widza, w jakim kontek┼Ťcie uka┼╝─ů si─Ö w kolejnej scenie.