top of page

­čÄČ Ballada o Busterze Scruggsie (2018)


Po kolejny film braci Coen si─Ögn─Ö┼éam ch─Ötnie i z ciekawo┼Ťci─ů. Mowa o westernie ÔÇ×Ballada o Busterze ScruggsieÔÇŁ. A jest to western niezwyk┼éy ÔÇô sk┼éada si─Ö z sze┼Ťciu nowelek filmowych, z kt├│rych ka┼╝da stanowi jeden rozdzia┼é z ksi─ů┼╝ki kt├│rej karty przewraca narrator. Film i ksi─ů┼╝ka maj─ů wsp├│lny tytu┼é, a na ok┼éadce widnieje czaszka krowy le┼╝─ůca pod drzewem. Na ilustracjach zobaczymy te┼╝ samotnego je┼║d┼║ca na cmentarzu. W ka┼╝dej z nowelek pojawiaj─ů si─Ö zwierz─Öta i we wszystkich (opr├│cz ostatniej) pe┼éni─ů wa┼╝n─ů rol─Ö. Opowie┼Ťci z Dzikiego Zachodu cz─Östo ko┼äcz─ů si─Ö w przewrotny i zaskakuj─ůcy spos├│b, co jest charakterystyczne dla tych re┼╝yser├│w.


Pierwsza historia dotyczy ┼Ťpiewaj─ůcego kowboja, kt├│ry potrafi gra─ç na gitarze i jednocze┼Ťnie jecha─ç na bia┼éym koniu o imieniu Dan. O koniu te┼╝ ┼Ťpiewa. W tej cz─Ö┼Ťci wyst─Öpuj─ů r├│wnie┼╝ inne konie, a znakiem obecno┼Ťci zwierz─ůt (a raczej ich pozosta┼éo┼Ťci) s─ů czaszki i trofea na ┼Ťcianach saloonu.


Druga opowie┼Ť─ç przedstawia napad na bank (stoj─ůcy ÔÇ×w ┼Ťrodku polaÔÇŁ), a rabusiowi towarzyszy ciemnogniady ko┼ä Timmy. Kiedy z┼éodziej ma zosta─ç powieszony na drzewie, nadal siedzi na swoim koniu, a ten pas─ůc si─Ö i przechodz─ůc od sk─ůpej k─Öpy trawy do kolejnej napina sznur, niemal┼╝e powoduj─ůc ┼Ťmier─ç swojego je┼║d┼║ca. Nadchodzi jednak ratunek. Podobnie jak w cz─Ö┼Ťci poprzedniej, pojawi─ů si─Ö r├│wnie┼╝ inne konia, a tak┼╝e dodatkowo imponuj─ůce teksa┼äskie krowy d┼éugorogie.



Trzecia nowela (o obwo┼║nym teatrze-cyrku, w kt├│rym wiersze recytuje cz┼éowiek pozbawiony r─ůk i n├│g, wystawiony na widok publiczny niczym eksponat muzealny) r├│wnie┼╝ pojawi si─Ö ko┼ä (ci─ůgn─ůcy w├│z), ale gwiazd─ů b─Ödzie kura potrafi─ůca liczy─ç, kt├│r─ů posiada inny w─Ödruj─ůcy m─Ö┼╝czyzna. Ptak ma na imi─Ö Gallus Mathematicus, a jego historia inspirowana jest zapewne prawdziw─ů opowie┼Ťci─ů o m─ůdrym Hansie, koniu, kt├│ry rzekomo potrafi┼é liczy─ç. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e zwierz─Ö by┼éo wytrenowane tak, ┼╝e patrz─ůc ukradkiem na swojego w┼éa┼Ťciciela i czytaj─ůc jego mow─Ö cia┼éa, potrafi┼éo zgadn─ů─ç prawid┼éow─ů odpowied┼║. Ich historia nie mia┼éa jednak happy endu. Pa┼éaj─ůcy ┼╝─ůdz─ů zarobku, w┼éa┼Ťciciel obwo┼║nego teatro-cyrku odkupuje kur─Ö, kt├│ra zajmuje miejsce niepe┼énosprawnego (pozbawiaj─ůc go pracy). Tym samym cz┼éowiek staje si─Ö niepotrzebnyÔÇŽJest to chyba jedna z niewielu tego typu historii (a mo┼╝e jedyna), w kt├│rej zwierz─Ö staje si─Ö cenniejsze od cz┼éowieka i ÔÇ×wygryzaÔÇŁ go, oczywi┼Ťcie nie┼Ťwiadomie, z pracy.


Najwi─Öcej zwierz─ůt zawiera opowie┼Ť─ç numer 4. Mamy tu idylliczny obraz jelenia nad rzek─ů, nad ┼é─ůk─ů fruwaj─ů beztrosko motyle, a postrach mo┼╝e budzi─ç jedynie puchacz, maj─ůcy na wszystko oko. Do tej krainy przybywa poszukiwacz z┼éota (w tej roli jeden z ulubionych aktor├│w Jima Jarmuscha, muzyk Tom Waits) ze swoim osio┼ékiem o imieniu Szcz─Ö┼Ťciarz. Zwierz─Ö dzielnie niesie niewielki dobytek m─Ö┼╝czyzny i razem z nim przedziera si─Ö przez g─ůszcz krzak├│w i drzew.

Obserwujemy ┼éowienie ryb i pr├│b─Ö podebrania jaj puchaczowi. Gdy ptak si─Ö zjawia, m─Ö┼╝czyzna pos┼éusznie odk┼éada jaja, zatrzymuj─ůc jedno z nich. Zastanawia si─Ö przy tym, czy ptak potrafi liczy─ç. Zobaczymy tu r├│wnie┼╝ÔÇŽmuch─Ö, kt├│ra pojawiaj─ůc si─Ö w filmach zwykle zwiastuje ┼Ťmier─ç. Po odej┼Ťciu cz┼éowieka, Natura wraca do swojej pierwotnej postaci: jele┼ä znowu przychodzi do wodopoju, motyle ponownie pojawiaj─ů si─Ö na ┼é─ůce.


Pi─ůta opowie┼Ť─ç ukazuje nam konie, wo┼éy i ÔÇŽpieski preriowe, jednak jej gwiazd─ů jest Parson Russell terrier o imieniuÔÇŽPrezydent Pierce. Jego pan by┼é bowiem zwolennikiem Po┼éudnia. Pies jest zmor─ů przemieszczaj─ůcej si─Ö karawany woz├│w z uwagi na swoj─ů ha┼éa┼Ťliwo┼Ť─çÔÇŽ Obecno┼Ť─ç psa, koni i woz├│w zwiastuje zreszt─ů ilustracja w ÔÇ×opowiadanejÔÇŁ ksi─ů┼╝ce.


Ostatnia cz─Ö┼Ť─ç jest najubo┼╝sza w zwierz─Öta ÔÇô mamy tu tylko konie ci─ůgn─ůce dyli┼╝ans ÔÇ×dalekobie┼╝nyÔÇŁ, a tak┼╝e konie w ksi─ů┼╝ce, w kt├│rej zawarte by┼éy opowiedziane historie.


Film jest cz─Östo zabawny, a akcja, jak wspomnia┼éam, niejednokrotnie przybiera zaskakuj─ůcy obr├│t. Poszczeg├│lne nowele r├│┼╝ni─ů si─Ö pod wzgl─Ödem dramatyzmu i nie wszystkie s─ů r├│wnie ciekawe, dla mi┼éo┼Ťnik├│w tw├│rczo┼Ťci braci Coen z pewno┼Ťci─ů jednak jest to pozycja obowi─ůzkowa.


Comments


bottom of page