­čÄČ Kala azar (2020)

Zaktualizowano: cze 12


ÔÇ×Kala azarÔÇŁ to filmowy debiut greckiej re┼╝yserki Janis Rafy. Film jest prezentowany podczas trwaj─ůcego 20. Mi─Ödzynarodowego Festiwalu Filmowy Nowe Horyzonty oraz 11. American Film Festival, kt├│re w tym roku z wiadomych powod├│w odbywaj─ů si─Ö online.


Jak m├│wi re┼╝yserka, jest przede wszystkim artystk─ů wizualn─ů i to strona wizualna w filmie interesuje j─ů najbardziej.


W du┼╝ym skr├│cie: dwoje m┼éodych ludzi, Penelope i Dimitris, pracuj─ů razem w krematorium dla zwierz─ůt. W ┼╝yciu prywatnym s─ů par─ů. Ich praca polega g┼é├│wnie na odbieraniu zw┼éok pupili od klient├│w, a nast─Öpnie rozwo┼╝eniu proch├│w do w┼éa┼Ťcicieli.


W filmie pojawia si─Ö wiele uj─Ö─ç w zbli┼╝eniu, a poniewa┼╝ du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç zdj─Ö─ç zosta┼éa nakr─Öcona w samochodzie, sprawia to wra┼╝enie intymno┼Ťci, a zarazem ukazuje codzienno┼Ť─ç ich niecodziennej jak na greckie warunki pracy. Pisz─Ö ÔÇ×niecodziennejÔÇŁ, bowiem jak opowiada w przeprowadzonym na potrzeby Festiwalu wywiadzie re┼╝yserka, w ca┼éej Grecji istniej─ů zaledwie dwa krematoria dla zwierz─ůt (w Polsce naliczy┼éam 18), i w tej kwestii kraj ten dopiero stawia pierwsze kroki.


Janis Rafa sama ma dwa psy i kota (kt├│re przygarn─Ö┼éa z ulicy), a ze zwierz─Ötami mia┼éa do czynienia od dziecka. Opowiada, ┼╝e w Grecji zjawisko bezdomno┼Ťci w┼Ťr├│d ps├│w i kot├│w jest niestety bardzo powszechne.


Nazwa filmu wywodzi si─Ö od nazwy choroby paso┼╝ytniczej sk├│ry u ps├│w; mog─ů si─Ö ni─ů zarazi─ç r├│wnie┼╝ ludzie.


Jak wspomnia┼éam, dla artystki najwa┼╝niejsza jest wizualna forma przekazu. Fascynuje j─ů zw┼éaszcza sk├│ra, i to zar├│wno ta ludzka, jak i zwierz─Öca. W filmie pojawia┼éy si─Ö jednak sceny, w kt├│rych ÔÇ×a┼╝ si─Ö prosi┼éoÔÇŁ o zbli┼╝enie, jednak wtedy ogl─ůdali┼Ťmy scen─Ö widzian─ů z daleka, co uniemo┼╝liwia┼éo przyjrzenie si─Ö szczeg├│┼éom.


Nie b─Öd─Ö oczywi┼Ťcie streszcza─ç ca┼éego filmu. Niestety, nie chwyci┼é mnie on za serce. W du┼╝ej mierze odpowiadaj─ů za to autentyczne zreszt─ů lokacje, kt├│re przera┼╝aj─ů fatalnymi warunkami, brudem i brakiem dba┼éo┼Ťci o sp├│jny wizerunek firmy pogrzebowej dla zwierz─ůt. Oczywi┼Ťcie rozumiem, ┼╝e w rzeczywisto┼Ťci ta bardzo wa┼╝na dla wielu opiekun├│w zwierz─ůt us┼éuga jest w Grecji nowo┼Ťci─ů. Jednak sceny, w kt├│rych prochy zwierz─ůt przypadkowo zostaj─ů rozsypane (np. w samochodzie, pomijam ju┼╝ to, ┼╝e bohaterowie jedz─ů w┼Ťr├│d proch├│w i nie wygl─ůda to zbyt higienicznie), albo s─ů upychane i przesypywane po wielekro─ç jak ┼Ťmieci, mnie przera┼╝aj─ů, i sk┼éaniaj─ů do nieweso┼éych refleksji, kt├│rych Wam oszcz─Ödz─Ö. Generalnie wszystko to sprawia wra┼╝enie chaosu, kt├│rego przejawem opr├│cz powy┼╝szych przyk┼éad├│w jest te┼╝ brak ujednolicenia je┼Ťli chodzi o urny. Spos├│b pakowania zw┼éok w torebki foliowe, a proch├│w w s┼éoiki te┼╝ nie wygl─ůda zach─Öcaj─ůco.


Nie wiem, na ile na m├│j (przyznaj─Ö, emocjonalny) odbi├│r filmu ma wp┼éyw moje w┼éasne trudne do┼Ťwiadczenie sprzed zaledwie trzech miesi─Öcy, kiedy trafi┼éam do zwierz─Öcego krematorium, kt├│re to w por├│wnaniu z tym filmowym ma si─Ö jak Hotel Hilton do najgorszego hostelu. Mimo bardzo smutnych okoliczno┼Ťci, empatia, ┼╝yczliwo┼Ť─ç i szacunek dla zw┼éok zwierz─Öcia pomog┼éa mi przetrwa─ç najtrudniejsze chwile.


Po tej dygresji wracam do filmu: widzimy w nim dwa koty (w tym jednego martwego), psy żywe i martwe (bezpańskie, dobermana), ptaki (w klatkach, ale także kury i kurczęta), rybki w akwariach, martwe króliki, owce (bezsprzecznie żywe).


Penelope ci─ůgle wymusza na partnerze, by ten zatrzymywa┼é samoch├│d przy zw┼éokach tzw. killroads, czyli rozjechanych na drodze zwierz─ůt. Pragnie je pochowa─ç. Patrz─ůc jednak na post─Öpowanie pary nie wierz─Ö im. Nie widz─Ö empatii, kt├│ra jest czym┼Ť bezsprzecznie koniecznym do wykonywania tak trudnej i mimo wszystko obci─ů┼╝aj─ůcej psychicznie pracy.


Bohaterowie mnie nie przekonali, film te┼╝ nie. Gesty bohaterki, kt├│ra martwym kr├│likom wk┼éada do skrzyni kawa┼éki jab┼éek wydaje mi si─Ö pretensjonalny i stoi w sprzeczno┼Ťci z do┼Ť─ç niefrasobliwym wcze┼Ťniejszym podej┼Ťciem do proch├│w zwierz─ůt, kt├│re dla kogo┼Ť by┼éy wa┼╝ne. Podobnie ko┼äcowa scena, kt├│ra mo┼╝e zaskakiwa─ç, jest tak odrealniona i niewiarygodna, ┼╝e te┼╝ nie znalaz┼éa w moich oczach uznania.


Zawsze warto si─Ö przekona─ç, czy film nam si─Ö spodoba, nie polegaj─ůc tylko i wy┼é─ůcznie na gustach innych (a w tym przypadku zdania s─ů mocno podzielone). Mnie ÔÇ×Kala azarÔÇŁ zawi├│d┼é, nie mia┼éam poczucia, ┼╝e zwierz─Öta s─ů tu najwa┼╝niejsze.