top of page

­čÄČ Robinson Crusoe (2016)

Najnowsza, tym razem animowana wersja przyg├│d Robinsona Crusoe na bezludnej (lecz bynajmniej nie opustosza┼éej) wyspie to film problematyczny. Mo┼╝e si─Ö podoba─ç je┼Ťli chodzi o wyraziste, i cz─Östo zabawne postaci zwierz─ůt. Poza kotami (o kt├│rych wi─Öcej za chwil─Ö) mamy tu psa rasy airedale terrier, ar─Ö, koz─Ö, tapira, kameleona, kolczatk─Ö, ┼éuskowca i zimorodka. Obecno┼Ť─ç kozy na wyspie mo┼╝e zaskakiwa─ç, jednak nie jest odrealniona: rzeczywi┼Ťcie zdarza┼éo si─Ö, ┼╝e przywiezione na statkach zwierz─Öta dzicza┼éy i spacerowa┼éy po wyspach niczym ich nieudomowieni przodkowie.


Kot├│w mamy tutaj du┼╝o ÔÇô pocz─ůtkowo s─ů to rasowy kot pok┼éadowy oraz dwaj pasa┼╝erowie na gap─Ö ÔÇô para kocich ÔÇ×obdartus├│wÔÇŁ: wylenia┼éych, przera┼║liwie chudych i oczywi┼Ťcie przebieg┼éych o imionach May i Mal. Obsadzenie w roli postaci negatywnych kot├│w na przestrzeni dziej├│w kinematografii nie jest niczym nowym (ku ubolewaniu ich wielbicieli), nie inaczej zosta┼éy wi─Öc tutaj potraktowane. Wspomniana para futrzak├│w zasiedla wyspy swoim licznym potomstwem, kt├│re b─Ödzie doprowadza┼éo Robinsona do sza┼éu.


Film mia┼é kiepskie recenzje ÔÇô zarzucano mu mi─Ödzy innymi chaotyczno┼Ť─ç, a tak┼╝e du┼╝─ů jak na film skierowany do dzieci doz─Ö przemocy (ÔÇ×wywijanie kotamiÔÇŁ irytuje chyba najbardziej). Poza tym nieoczekiwanie ginie pies, i to ┼Ťmierci─ů drastyczn─ů, bo w p┼éomieniach.


Ksi─ů┼╝kowy Robinson Crusoe r├│wnie┼╝ mia┼é do kot├│w stosunek ambiwalentny: ÔÇ×Niepokoi┼éa mnie przez ca┼éy czas pobytu na okr─Öcie my┼Ťl, ┼╝e mo┼╝e jakie┼Ť zwierz─Ö opanowa┼éo i zniszczy┼éo moje zapasy, ale znalaz┼éem wszystko nietkni─Öte. Na jednej skrzyni sieă│ia┼éo istotnie jakie┼Ť stworzenie, podobne do ă│ikiego kota. Uciek┼éo ono przede mn─ů, ale niebawem przystan─Ö┼éo i spojrza┼éo wymownie, jakby chcia┼éo zawrze─ç znajomo┼Ť─ç. Zagrozi┼éem mu strzelb─ů, ale to nie poă│ia┼éa┼éo wcale. Rzuci┼éem mu kawa┼éek suchara, mimo ┼╝e nie nale┼╝a┼éo by─ç rozrzutnym. Kot ten podszed┼é, obw─ůcha┼é chleb, potem zjad┼é go ze smakiem i spojrza┼é znowu, jakby chcia┼é wi─Öcej. Wzruszy┼éem z ┼╝alem ramionami, a kot odszed┼é zadowolony wielce z przyj─Öcia. (ÔÇŽ) Nie nale┼╝y pomin─ů─ç szczeg├│┼éu, ┼╝e┼Ťmy mieli na pok┼éaă│ie psa i dwa koty. O tych zwierz─Ötach opowiem w dalszym ci─ůgu niejedno. Koty przewioz┼éem tratw─ů, za┼Ť pies skoczy┼é z pok┼éadu i przyp┼éyn─ů┼é za mn─ů podczas drugiej wyprawy mojej. By┼é mi przez ca┼ée lata wiernym towarzyszem, a nawet ukochanym przyjacielem. (ÔÇŽ) W tym czasie zaskoczy┼éo mnie pomno┼╝enie mego dobytku. Zauwa┼╝y┼éem z ┼╝alem, ┼╝e znik┼é jeden z mych kot├│w i pewny by┼éem, i┼╝ nie ┼╝yje. Jednak┼╝e pod koniec wrze┼Ťnia wr├│ci┼é z trzema koci─Ötami. Poniewa┼╝ oba zwierz─Öta by┼éy samicami, przeto ojcem koci─ůt musia┼é by─ç jaki┼Ť ă│iki kocur. Zwierz─ůtka by┼éy bară│o ┼éadne i ca┼ékiem podobne do matki. Z biegiem czasu rozmno┼╝y┼éy si─Ö jednak tak bară│o, ┼╝e by┼éy mi wprost plag─ů i musia┼éem je strzela─ç, by z niema┼éym trudem chroni─ç swe zapasy. (ÔÇŽ) Jada┼éem zawsze w towarzystwie mych domownik├│w, niby kr├│l otoczony wasalami. Pol, m├│j ulubieniec, mia┼é sam jeden prawo m├│wi─ç do mnie, staruszek pies siadywa┼é po prawicy mojej, koty za┼Ť zwini─Öte na stole czeka┼éy bacznie na k─ůski, jakie im rzuca┼éem. Koty przywiezione z okr─Ötu, dawno pozdycha┼éy i pogrzeba┼éem je w pobli┼╝u mego osiedla. Zostawi┼éy jednak┼╝e tyle potomstwa po lasach, i to tak z┼éoă│iejskiego, ┼╝e musia┼éem cz─Östem strzelaniem broni─ç si─Ö od tej plagi. (ÔÇŽ) M├│wi┼éem ju┼╝ o kotach moich. Trzyma┼éem tylko dwa oswojone w domu, nie dopuszczaj─ůc do siebie gromady ă│ikich. Koty te sprawia┼éy mi r├│wnie┼╝ du┼╝o uciechy. (ÔÇŽ)ÔÇŁ


[Daniel Defoe, Robinson Crusoe. Jego ┼╝ycia losy, do┼Ťwiadczenia i przypadki, t┼éum. Franciszek Mirandola, Instytut Wydawniczy ÔÇŁZdr├│jÔÇŁ, Warszawa 1924].


Z pewno┼Ťci─ů powsta┼éy lepsze adaptacje przyg├│d rozbitka (chocia┼╝by ta Luisa Bu├▒uela, o kt├│rej kiedy┼Ť wspomina┼éam, w kt├│rej te┼╝ zobaczymy koty), jednak warto odnotowa─ç istnienie r├│wnie┼╝ animowanej wersji.



Comments


bottom of page