­čÄČ Stary krokodyl (2005)

Zaktualizowano: cze 12


ÔÇ×Stary krokodylÔÇŁ (ang. The Old Crocodile) to kr├│tkometra┼╝owa (trzynastominutowa) animacja. Jej re┼╝yserem jest K┼Źji Yamamura. Catherine Munroe Hotes w swojej recenzji (zreszt─ů bardzo krytycznej) dotycz─ůcej tego filmu pisze, ┼╝e sam pomys┼é wywodzi si─Ö z francuskiej bajki autorstwa Leopolda Chauveau.


Jest to opowie┼Ť─ç o ÔÇ×starym jak ┼ŤwiatÔÇŁ krokodylu (by┼é ┼Ťwiadkiem budowania piramid), ┼╝yj─ůcym w Nilu, kt├│ry cierpi na reumatyzm. W zwi─ůzku z tym, nie jest tak sprawnym ┼éowc─ů jak kiedy┼Ť. Postanawia wi─Öc zje┼Ť─ç jednego ze swoich krewnych i pomys┼é ten realizuje. W odwecie krewni pr├│buj─ů go pozbawi─ç ┼╝ycia, jednak bardzo gruba sk├│ra chroni go przed ich atakiem, a zwierz─Ö w ramach banicji musi poszuka─ç nowego miejsca do ┼╝ycia.


Krokodyl nawi─ůzuje w morzu (do kt├│rego w mi─Ödzyczasie si─Ö przemie┼Ťci┼é) znajomo┼Ť─ç z o┼Ťmiornic─ů, kt├│ra postanawia altruistycznie ┼éowi─ç dla niego ryby. Pierwsze spotkanie krokodyla i o┼Ťmiornicy jest do┼Ť─ç zabawne, gdy┼╝ wymieniaj─ůc mi─Ödzy sob─ů powitanie, m├│wi─ů: ÔÇ×Cze┼Ť─ç, du┼╝a jaszczurkoÔÇŁ, ÔÇ×Cze┼Ť─ç, du┼╝y paj─ůkuÔÇŁ. Dzi─Öki niej krokodyl poznaje Morze Czerwone. Krokodyl (kt├│rego my┼Ťli s┼éyszymy dzi─Öki narracji zza kadru) jest wewn─Ötrznie rozdarty pomi─Ödzy ch─Öci─ů zjedzenia g┼éowonoga, a pozostaniem lojalnym przyjacielem. Idzie wi─Öc na kompromis i noc─ů odgryza po kolei ka┼╝d─ů z jej macek. Niestety, okaleczona w ten spos├│b i niczego nie┼Ťwiadoma o┼Ťmiornica zostaje pozbawiona mo┼╝liwo┼Ťci ruchu. Kiedy g┼éowon├│g orientuje si─Ö, ┼╝e nie mo┼╝e si─Ö przemieszcza─ç, krokodyl w perfidny spos├│b wmawia mu, ┼╝e r├│wnie┼╝ on cierpi na reumatyzm i dlatego nie ma czucia w ko┼äczynach. Finalnie ÔÇ×Panna O┼ŤmiornicaÔÇŁ zostaje po┼╝arta. Gad wylewa za ni─ů przys┼éowiowe krokodyle ┼ézy, szybko jednak dochodzi do siebie. Po jej ┼Ťmierci krokodyl bardzo si─Ö nudzi. Postanawia zatem wr├│ci─ç do Egiptu. Rodzina ucieka na jego widok. Zm─Öczony gad k┼éadzie si─Ö w b┼éocie i zasypia.


Kiedy otwiera oczy s─ůdzi, ┼╝e trafi┼é do krokodylowego raju. Okazuje si─Ö, ┼╝e s┼éyszy tam-tamy, a grupa tubylc├│w wykonuje przed nim dziki taniec, zako┼äczony oddaniem dziewicy mu na po┼╝arcie. Krokodyl oczywi┼Ťcie ch─Ötnie z tego korzysta. Nast─Öpnie zostaje przez ludzi przeniesiony do ich wioski, gdzie regularnie otrzymuje dary w postaci m┼éodych dziewcz─ůt. Jest bardzo zaskoczony, dlaczego plemi─Ö traktuje go z takim szacunkiem. Od narratora dowiadujemy si─Ö, ┼╝e spowodowa┼é to fakt, i┼╝ zmieni┼é on kolor na czerwony z uwagi na s├│l zawart─ů w Morzu Czerwonym.


To, co z obecnego punktu widzenia zadziwia w tej historii, to naiwno┼Ť─ç i beztroska o┼Ťmiornicy (w ko┼äcu zwierz─Öcia znacznie inteligentniejszego od krokodyla). Nie zdaje sobie sprawy z tego, ile w┼éa┼Ťciwie ma macek. Z kolei gad, jak to zwykle bywa w filmach (mo┼╝e z wyj─ůtkiem serialu Hanna-Barbera pt. ÔÇ×Wally AligatorÔÇŁ z 1962 r.), jest czarnym charakterem, a wi─Öc jego zachowanie raczej widza nie zaskoczy.


Co wa┼╝ne, zwierz─Öta w filmie zazwyczaj zachowuj─ů si─Ö bardzo naturalnie, nie s─ů nadmiernie antropomorfizowane (np. s┼éyszymy autentyczne, niskie d┼║wi─Öki wydawane przez krokodyle, po┼éykanie ofiar nawi─ůzuje do film├│w przyrodniczych). Z estetycznego punktu widzenia ÔÇ×Stary krokodylÔÇŁ wyr├│┼╝nia si─Ö ciekaw─ů form─ů (czarne postaci na kremowym tle). Z drugiej strony, oczywi┼Ťcie pojawiaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ elementy antropomorfizuj─ůce zwierz─Öta, np. s┼éyszymy ich my┼Ťli, krokodyl nie mog─ůc znie┼Ť─ç braku szacunku w┼éasnej rodziny odp┼éywa, o┼Ťmiornica przeci─ůga si─Ö po przebudzeniu jak cz┼éowiek, krokodyl ceni w o┼Ťmiornicy ÔÇ×bycie mi┼é─ů, skromno┼Ť─ç i wiedz─ÖÔÇŁ.


Co ciekawe, w filmie dwukrotnie widzimy krokodylowy punkt widzenia, a ┼Ťci┼Ťlej zamykaj─ůce si─Ö krokodyle oczy i gasn─ůcy widok, kiedy zasypia, oraz otarcie oczu i moment, w kt├│rym po┼éyka dziewczyn─Ö (wygl─ůda to tak, jak gdyby j─ů zasysa┼é, zreszt─ů ku jej wyra┼║nej rado┼Ťci).


Zdaniem re┼╝ysera, film mia┼é odzwierciedla─ç sytuacj─Ö obecnego spo┼éecze┼ästwa (hipokryzja i chciwo┼Ť─ç nie zostaj─ů tutaj ukarane, a postaci je symbolizuj─ůcej sk┼éadane s─ů ho┼édy). Film zawiera sceny mordu, jednak nie wykraczaj─ů one ponad to, co mo┼╝emy zobaczy─ç w filmach przyrodniczych. Animacja stanowi ba┼Ť┼ä dla doros┼éych z narratorem i mora┼éem, kt├│ry ka┼╝dy musi sobie dopowiedzie─ç sam. Polecam.